Şeker Planörü

Şeker planörü (Petaurus breviceps), Petauridae familyasına ait, küçük yapılı, keseli ve ağaçlarda yaşayan bir memelidir. En dikkat çekici özelliği, ön ve arka bacakları arasında yer alan patagium adı verilen deri zarı sayesinde ağaçtan ağaca süzülebilmesidir. Adını, özellikle tatlı bitki özleri ve nektara duyduğu ilgiden alır.

Vücut ağırlığı 60–150 gram arasında değişir. Baş-gövde uzunluğu 115–210 mm, kuyruk uzunluğu ise 150–210 mm’dir. Tüyleri yumuşak ve yoğundur; sırt kısmı genellikle gri, karın bölgesi krem ya da açık gridir. Burundan kuyruk tabanına kadar uzanan koyu renkli bir çizgi ve göz çevresinde koyu halkalar bulunur. Kuyruğu tüylü ve yarı kavrayıcıdır; yaprak ve yuva malzemesi taşımada kullanılır, ancak ağırlık taşıma işlevi yoktur.

Patagium, bilekten ayak bileğine kadar uzanan ince bir deri zarıdır ve bireyin yaklaşık 45 metreye kadar süzülmesini sağlar. Kuyruk süzülme sırasında denge ve yön kontrolünde dümen görevi görür.

^{Şeker Planörü.} (Pexels)

Doğal yayılış alanı Avustralya, Tazmanya, Yeni Gine ve çevresindeki bazı adaları kapsar. Olgun ormanlar, yağmur ormanları, savanlar, tarım alanları ve kentsel bahçelerde yaşayabilir. Yuvalama için genellikle ağaç kovuklarını tercih eder. Gündüzleri bu kovuklarda dinlenir, geceleri ise aktif olarak beslenir.

Şeker planörleri gececidir ve iyi tırmanıcılardır. 2–7 yetişkin birey ve yavrulardan oluşan, toplamda 10–12 bireye ulaşabilen gruplar halinde yaşarlar. Sosyal gruplar genellikle bir veya iki baskın erkek tarafından yönetilir. Bölge işaretleme, idrar, tükürük ve koku bezleri aracılığıyla gerçekleştirilir. Sesli iletişim oldukça gelişmiştir; havlama, tıslama, vızıldama gibi sesler farklı sosyal ve çevresel durumları ifade eder. Tehdit altında olduklarında savunma duruşu sergileyebilir ve koku bezlerinden yoğun bir salgı yayabilirler.

Fırsatçı hepçillerdir. Diyetleri; bitki özsuyu, zamk, nektar, polen, böcekler, örümcekler, küçük omurgalılar ve kuş yavrularını kapsar. Tazmanya’da nesli tehlike altındaki hızlı papağan (Lathamus discolor) yavrularını avladıkları kayıt altına alınmıştır. Ekosistemde tozlaşma ve tohum yayılımında önemli bir role sahiptirler.

Genellikle çok eşli üreme sistemine sahiptirler, ancak yiyeceğin sınırlı olduğu bölgelerde tek eşlilik görülebilir. Cinsel olgunluğa 12–18 ayda ulaşırlar. Gebelik süresi 15–17 gündür; doğum sonrası yavrular yaklaşık 70 gün boyunca annenin kesesinde gelişir. Keseden çıktıktan sonra birkaç hafta daha yuvada kalır.

Doğal yırtıcıları arasında baykuşlar, kookaburralar, pitonlar, büyük kertenkeleler, yabani kediler ve tilkiler bulunur. İnsan kaynaklı tehditler arasında ise habitat kaybı, orman tahribatı, tarımsal genişleme ve kentsel yayılma yer alır.

IUCN Kırmızı Listesi’ne göre “En Az Endişe Verici” kategorisinde yer almaktadır (2016). Popülasyon genel olarak istikrarlı olsa da bazı alt türler yerel ölçekte tehdit altındadır. Habitat parçalanması, popülasyon yoğunluğunu düşüren başlıca faktördür.

Avustralya, Japonya ve ABD’de popüler bir egzotik evcil hayvan türüdür. Bazı ülkelerde sahiplenilmesi yasaklanmıştır. Esaret altında 10–12 yıl, nadiren 17 yıla kadar yaşayabilirken; doğal ortamda yaşam süresi genellikle 4–5 yıldır.