Şekerpare

Şekerpare, Türk mutfağının sevilen şerbetli tatlılarından biridir. Genellikle un, irmik, şeker ve tereyağı gibi malzemelerle hazırlanan bu tatlı, pişirildikten sonra sıcak şerbetle buluşturularak yumuşak ve şerbeti içine çeken bir kıvam kazanır. Şekerparenin üzerine genellikle fındık veya badem konularak süsleme yapılır. Osmanlı saray mutfağından günümüze ulaşan bu tatlı, bayramlar, özel günler ve davet sofralarında tercih edilir.

^{Şekerpare (Fotoğraf:} Engin_Akyurt^, pixabay.com⁾

Şekerpare, Osmanlı saray mutfağında ortaya çıkan ve zamanla halk arasında da yaygınlık kazanan bir şerbetli tatlıdır. Erken dönem kaynaklarda isminin “şeker-pâre” veya “şeker-bûre” biçiminde geçtiği, bu adlandırmaların Farsça kökenli olduğu belirtilir. Saray aşçıları tarafından hazırlanan şekerpare, padişah sofralarına dâhil edilerek diğer soylu ve yönetici kesim içinde de popülerlik kazanmıştır.

Bazı kaynaklarda yer alan bilgilere göre, Zehra Şehsuvar Hatun Osmanlı padişahlarından Sultan İbrahim’in ilgisini çeken isimlerden biridir. Haremde başlangıçta veznedar göreviyle bulunan Zehra Şehsuvar Hatun’un yaklaşık 150 kilo olduğu ve Padişah İbrahim tarafından kendisine “Şekerpare Hatun” diye hitap edildiği aktarılır.

Yayılım sürecinde Balkanlar ve Orta Doğu coğrafyasında da benimsenen şekerpare, farklı malzemelerle çeşitlendirilerek yerel mutfaklara uyarlanmıştır. Örneğin, fındık, badem, Antep fıstığı gibi yöresel ürünlerle süslenerek sunulabildiği gibi, modern varyasyonlarında glutensiz un karışımları veya haşhaş, kakao gibi içerikler kullanılmaktadır. Günümüzde hâlâ bayram sofralarının ve özel gün kutlamalarının tatlılarından biri olarak görülür; hem geleneksel tarifiyle hem de bölgelere göre uyarlanmış varyasyonlarıyla Türk mutfağındaki yerini korumaktadır.

Şekerpare, un ve irmik içeren bir hamur hazırlanarak pişirilen ve ardından şekerli şerbetle ıslatılan bir tatlıdır. Geleneksel tarifte unu, margarini, pudra şekerini ve kabartma tozunu karıştırıp yumurta ekleyerek hafifçe yoğurmak gerekir. Kurabiye hamurunu andıran bu karışım, fırında altın rengini alana kadar pişirilir ve sıcak haldeyken kaynar şerbetle buluşturulur. Böylece tatlı, şerbeti içine çekerek yumuşak bir yapı kazanır. Pişirme sırasında üzerine yerleştirilen fındık veya badem gibi malzemeler, tatlının görünüşünü ve lezzetini zenginleştirir.

• 1 kg un
• 500 g margarin
• 300 g pudra şekeri
• 15 g kabartma tozu
• 3 adet yumurta
• 150 g irmik
• 150 g toz fındık (isteğe bağlı)
• 2 litre su
• 2 kg toz şeker
• Yarım limonun suyu

Un, irmik, pudra şekeri ve kabartma tozu geniş bir yoğurma kabında karıştırılır, ardından margarin ve yumurta eklenerek hamur yumuşak bir kıvam alıncaya kadar yoğrulur. Hamurdan ceviz büyüklüğünde parçalar alınır ve yuvarlanarak fırın tepsisine sıralanır, ortalarına fındık bastırılır. Önceden ısıtılmış 170 derece fırında yaklaşık 25 dakika pişirilen parçalar hafif kızarınca tepsiden çıkarılmadan bekletilir. Aynı anda suyla toz şeker kaynatılarak limon suyu eklenir ve birkaç dakika daha ocakta tutulur. Kaynar durumdaki bu şerbet, fırından çıkan sıcak tatlının üzerinde gezdirilir ve tatlının şerbeti iyice çekebilmesi için oda sıcaklığında bir süre beklenir. Servis öncesinde tatlılar şerbetle bütünleşmiş, yumuşak ve dağılan bir doku kazanmış olur.