15 Temmuz Hain Darbe Girişimi

15-16 Temmuz 2016 tarihinde Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY) mensubu bir grup sözde asker tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde “Yurtta Sulh Konseyi” adı altında gerçekleştirilen darbe teşebbüsüdür. FETÖ elebaşı Fetullah Gülen’in talimatıyla planlanan bu girişimde halkın oylarıyla seçilmiş Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a suikast tertiplenmiş, demokrasinin tecelligâhı Türkiye Büyük Millet Meclisi bombalanmış, Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet Köprüleri trafiğe kapatılmış, stratejik kurumlar hedef alınmış ve siviller zarar görmüştür.

^{15 Temmuz Darbe Girişimini Gösteren Bir Görsel (}AA⁾

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın millete seslenişiyle meydanlara inen vatandaşların direnişi sayesinde darbe girişimi püskürtülmüş ve Türkiye demokrasi tarihinde önemli bir zafer kazanmıştır. Bu olay, Türk milletinin demokrasiye ve milli iradeye olan bağlılığının somut bir örneği olarak tarihe geçmiştir. Olaylarda 253 kişi şehit olmuş, 2.737 kişi gazi olmuştur. 15 Temmuz 2017’den itibaren her yıl 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü olarak resmî tatil ilan edilmiştir. Bugün, milletimizin demokrasi mücadelesinin ve birlik-beraberliğinin sembolü haline gelmiştir.

FETÖ/PDY terör örgütü uzun yıllar boyunca Türk Silahlı Kuvvetleri ve devletin diğer kritik kurumlarına sızarak paralel bir yapı oluşturmuştur. Örgüt, devlet kurumlarını zayıflatmaya çalışmış, vatansever kadroları tasfiye etmeyi hedeflemiş; 2016’daki Yüksek Askerî Şûra toplantısında kendi örgüt mensuplarının tasfiye edileceğini anlayınca darbe girişiminde bulunmuştur. Bu olay, Türkiye Cumhuriyeti’ne ve milli iradeye yönelik ciddi bir tehdit olarak değerlendirilmektedir.

FETÖ’nün devleti ele geçirme amacı, resmî iddianamelerde ve TBMM 15 Temmuz Darbe Girişimini Araştırma Komisyonu raporlarında detaylı şekilde belgelenmiştir. Örgüt, “imam” ve “abi” sistemiyle kurumlara sızmış, milli güvenlik açısından büyük risk oluşturmuştur. Bu paralel yapı, devletin temel kurumlarını zayıflatmayı ve nihayetinde kontrol altına almayı amaçlamıştır. FETÖ’nün uzun vadeli stratejisi, devletin tüm kritik kurumları içinde kadrolaşma ve komuta kademelerini ele geçirme üzerine kurulmuştur.

15 Temmuz 2016 günü FETÖ’cü darbeciler “Yurtta Sulh Harekâtı” kod adıyla harekete geçti. Millî İstihbarat Teşkilatı’nın aldığı istihbarat üzerine Genelkurmay Başkanlığı bazı tedbirler aldı ancak darbeciler, deşifre olduklarını anlayınca kalkışmayı erkene çekerek 15 Temmuz akşamı harekete geçti. Bu süreçte alınan ilk ihbarlar, darbe girişiminin boyutunu göstermesi açısından önemlidir.

Boğaziçi Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü bir grup darbeci asker tarafından trafiğe kapatıldı. Aynı dakikalarda Ankara semalarında F-16 savaş uçakları ve helikopterler alçak uçuşlar yapmaya başladı. İncirlik Hava Üssü’nden kalkan KC-135R tanker uçaklar, savaş uçaklarının uzun süre havada kalmasını sağladı.

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin resmî internet sitesinden ve TRT ekranlarından “Yurtta Sulh Konseyi” imzalı darbe bildirisi yayınlandı. Okunan bildiride, ordunun yönetime el koyduğu, sıkıyönetim ve sokağa çıkma yasağı ilan edildiği duyuruldu. Bildiride hükümet ve Cumhurbaşkanı’na yönelik kara propaganda içerikleri yer aldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, CNN Türk’te canlı yayına bağlandı. Ankara Temsilcisi Hande Fırat ile yaptığı görüşmede darbe girişimini kınadı ve millete “Meydanlara inin, havalimanlarına gidin, darbecilere geçit vermeyin” çağrısı yaptı. Bu tarihi çağrı, Türkiye’nin dört bir yanında anında duyuldu ve vatandaşların sokaklara dökülmesinde dönüm noktası oldu. Aynı dakikalarda Diyanet İşleri Başkanlığı talimatıyla camilerden sela okunmaya başlandı.

Emniyet Genel Müdürlüğü de tüm personelini acil göreve çağırdı. Gece boyunca İstanbul’da Boğaziçi Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nde, Ankara’da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi önünde, TBMM’de, Emniyet Genel Müdürlüğü’nde ve MİT binasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Darbeciler TBMM’yi dört kez bombaladı. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne, Emniyet binalarına ve TÜRKSAT tesislerine saldırılar düzenlendi.

Vatandaşlar tankların, helikopterlerin ve F-16’ların önüne çıkarak destansı bir direniş gösterdi. Gece yarısından sonra Boğaziçi Köprüsü’nde siviller tankların üzerine yürüdü. Ankara’da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi önünde ve Kızılay’da halkın yoğun direnişiyle darbeciler püskürtüldü. TBMM bombalanırken bile milletvekilleri içeride demokrasi nöbeti tuttu. Genelkurmay Başkanlığı yerleşkesinde ve MİT binasında da çatışmalar yaşandı. Darbeciler TÜRKSAT tesislerini ele geçirmeye çalıştı ancak emniyet güçleri tarafından engellendi. Çengelköy Karakolu ve Vezneciler’de de şiddetli çatışmalar meydana geldi.

^{Sokağa Çıkan Darbe Karşıtı Vatandaşlar (}AA⁾

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TC-ATA uçağı ile Atatürk Havalimanı’na indi. Havalimanında çok büyük bir kalabalık Cumhurbaşkanını karşılamak için hazır bulunuyordu. Cumhurbaşkanı, havalimanında yaptığı basın açıklamasında millete cesaret verdi ve darbe girişimine karşı mücadelenin devam ettiğini vurguladı.

^{Şehit Astsubay Ömer Halisdemir’in Darbe Yanlısı Tuğgeneral Semih Terzi’yi Vurup Şehit Edildiği Görüntüler (Anadolu Ajansı)}

Darbenin hava operasyonlarının yönetildiği Akıncı Üssü’nde FETÖ'cü Özel Kuvvetler Komutanı Tuğgeneral Semih Terzi, bir grup askerle üssü ele geçirmeye geldi. Bu sırada 2. Ana Jet Üs Komutanlığı’nda görevli bordo bereli astsubay Ömer Halisdemir, teröristbaşı Semih Terzi’yi vurarak etkisiz hale getirdi. Bu kahramanca müdahale, darbecilerin hava operasyonlarını büyük ölçüde engelledi ve darbe girişiminin seyrini değiştirdi. Ömer Halisdemir, bu sırada şehit düştü ve 15 Temmuz’un en önemli sembollerinden biri haline geldi.

TSK ve Emniyet Genel Müdürlüğü’nün ortak operasyonuyla darbe girişimi tamamen bastırıldı ve darbeciler teslim oldu. Akıncı Üssü başta olmak üzere darbenin stratejik noktalarında nokta operasyonlar düzenlendi. 1. Ordu Komutanı Orgeneral Ümit Dündar ve Özel Kuvvetler Komutanı Zekai Aksakallı gibi komutanlar darbe karşıtı açıklamalarda bulundu.

Adana, Bitlis, Denizli, Kars, Kocaeli, Malatya, Marmaris, Mersin, Sakarya ve Şırnak gibi illerde de darbe girişimleri emniyet güçleri, jandarma ve vatandaşların direnişiyle engellendi. Her ilde kahramanlık örnekleri yaşandı ve darbeciler kısa sürede etkisiz hale getirildi. Bu illerdeki direniş, darbe girişiminin ülke geneline yayılmasını önlemiştir.

FETÖ Marmaris’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a suikast düzenlemeye çalıştı. Çiğli 2. Ana Jet Üssü’nden kalkan helikopterler ve Özel Kuvvet timleri otele saldırdı ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan bölgeyi daha önce terk etmişti. Girişim başarısız oldu. Bu suikast girişimi, FETÖ’nün Cumhurbaşkanı’na ve Türk milletine yönelik kinini açıkça ortaya koymuştur.

15 Temmuz gecesi yaşanan olaylarda 253 kişi şehit olmuş, 2.737 kişi gazi olmuştur. Şehitlerin 184’ü sivil vatandaş, 63’ü polis memuru, 6’sı ise askerdir. Bu kayıplar arasında Boğaziçi Köprüsü’nde tankların önüne çıkan Erol Olçok ve oğlu Abdullah Tayyip Olçok, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi önünde şehit düşen İlhan Varank ve birçok vatandaş yer almaktadır. Gazilerimiz ise yaralarıyla bu milletin hafızasında yaşamaya devam etmektedir. Şehitlerimizin aziz hatıraları ve gazilerimizin fedakârlıkları, Türk milletinin demokrasi ve vatan sevgisi uğruna verdiği bedelin en somut göstergesidir. Her şehit, milletin ortak acısı ve aynı zamanda birlik ve beraberliğinin sembolü haline gelmiştir. Gazilerimiz de yaralarının yanı sıra gösterdikleri kahramanlıkla örnek olmaya devam etmektedir. Olaylarda ayrıca önemli maddi zararlar meydana gelmiştir.

^{15 Temmuz Şehitleri (}AA⁾

Türkiye Büyük Millet Meclisi binası ağır hasar görmüş, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve Emniyet Genel Müdürlüğü hedef alınmış, TÜRKSAT tesisleri saldırıya uğramış, köprüler, yollar ve diğer stratejik yapılar zarar görmüştür. Darbe girişimi milyarlarca dolarlık kamu zararına neden olmuştur. Bu zararlar, devlet tarafından hızla onarılmış ve ilgili binalar kısa sürede yeniden hizmete açılmıştır.

15 Temmuz, Türk tarihinin en karanlık gecelerinden biri olmakla birlikte, milletimizin gösterdiği direniş sayesinde aynı zamanda en aydınlık zaferlerinden biri haline gelmiştir. Bu kayıplar, demokrasiye sahip çıkmanın ne kadar büyük bir fedakârlık gerektirdiğini bir kez daha göstermiştir.

Darbe girişiminin ardından FETÖ/PDY terör örgütüyle mücadele kapsamında geniş çaplı operasyonlar başlatılmıştır. Olağanüstü Hal (OHAL) ilan edilmiş ve Kanun Hükmünde Kararname'ler çıkarılmıştır. OHAL uygulaması 19 Temmuz 2018 tarihinde sona ermiştir. Bu tedbirler, terör örgütüyle mücadelenin ve devletin güvenliğinin sağlanması amacıyla alınmıştır. Operasyonlar sayesinde devletin kurumları FETÖ’nün etkisinden arındırılmış ve milli iradeye bağlı kadrolarla güçlendirilmiştir. TSK, emniyet, yargı ve bürokrasideki FETÖ bağlantılı yapılar büyük ölçüde temizlenmiştir. Bu süreç, Türkiye’nin iç güvenliğini güçlendirmiş ve gelecekteki tehditlere karşı daha hazırlıklı olmasını sağlamıştır.

15 Temmuz 2016 darbe girişimi sırasında enformasyon alanı, fiziki müdahalelerle eş zamanlı yoğun bir mücadele sahası haline geldi. Darbe girişiminde bulunan unsurlar geleneksel medya organlarını kontrol altına alma çabası içindeyken, sosyal medya ve mobil iletişim araçları üzerinden alternatif bir anlatı hızla örgütlendi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın CNN Türk canlı yayınına bağlanarak halkı meydanlara davet etmesi ve geniş çaplı hashtag kampanyaları, darbecilerin kontrol altına almaya çalıştığı algıyı önemli ölçüde etkisizleştirdi. Gece boyunca ve sonrasında FETÖ’nün çeşitli yöntemlerle yürüttüğü dezenformasyon içerikleri halkta panik oluşturmayı hedefledi. Bu yanlış bilgilerin bir kısmı kısa sürede resmi açıklamalar ve görsel doğrulamalarla çürütüldü.

Olaydan sonra dezenformasyonla mücadelenin daha sistemli bir yapıya kavuşması ihtiyacı doğdu. Bu süreçte Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı bünyesindeki çalışmalar, kurumlar arası koordinasyonu güçlendirmeye yönelik adımları da beraberinde getirdi. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), bu koordinasyonun önemli bir parçası olarak dezenformasyon içeriklerinin takibinde ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesinde rol üstlendi.

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, terör örgütlerinin dijital mecralardaki faaliyetlerine karşı mücadelenin kararlılıkla sürdürüldüğünü belirterek, tespit edilen dijital yapılanmaların sistematik dezenformasyon üretimi gerçekleştirdiğini ve kamuoyunu manipüle etmeye yönelik organize hareket ettiğini vurguladı. Duran, Türkiye’nin terörle mücadelesini yalnızca fiziki sahada değil dijital mecralarda da aynı kararlılık, hukuki meşruiyet ve koordinasyon anlayışıyla sürdürdüğünü ifade etti. Bu kapsamda İletişim Başkanlığı koordinasyonunda, Adalet Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Dairesi ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu çalışmalarıyla FETÖ ve FETÖ ile iltisaklı 4.300'ün üzerinde hesaba erişim engeli getirildi. Örgütün kara propagandasının Siber Vatan'da yayılmasının önüne geçildi.

FETÖ, terör faaliyetlerinin başlangıcından itibaren medyaya sızma ve etki ajanı taktiğini uygulamıştır. Kendi medya organlarını kurarken diğer kurumlara gizli elemanlar yerleştirerek propaganda yürütmüş, 17-25 Aralık kumpaslarında yargı-polis-medya üçgeniyle algı çalışmalarına girmiştir. Amaçları, meşru hükümeti yavaş yavaş itibarsızlaştırmak ve kamuoyunu şartlandırmaktır.

FETÖ, darbe öncesi haftalar ve aylarda subliminal ve sembolik mesajlarla algı hazırlığı yapmıştır. Reklamlar, manşetler ve örgüt lideri Fethullah Gülen’in konuşmaları üzerinden gizli mesajlar vererek darbeye zemin hazırlamış, tabanını motive etmiştir.

FETÖ, 15 Temmuz gecesi icra aşamasında büyük yalanlar ve kaos yaratma taktiğini devreye sokmuştur. Sosyal medya üzerinden hızla yayılan yalanlarla halkın direncini kırmaya çalışmış, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın uçağı kaçıyor”, “Emniyet Müdürü teslim olun dedi” ve yabancı çatışma görüntülerini “Türkiye’de” diye servis etme gibi iddialarla iç savaş algısı oluşturmuştur. Amaçları, direnişi kırmak ve darbecilere moral vermektir.

FETÖ, sürekli kullandığı temel araç olan sosyal medya troll ordusu ve bot ağıyla algı yönetimini sürdürmüştür. Sahte hesaplar ve organize troll gruplarıyla gündemi zehirlemiş, #TurkeyCoup etiketiyle uluslararası kaos yaymaya çalışmıştır. Amaçları, gerçekleri örtmek ve darbenin karşısında duranları linç etmektir.

FETÖ darbe sonrası uzun vadeli stratejisinde mağduriyet ve “masum hareket” imajı yaratma ile KHK anlatısını etkin şekilde kullanmaya çalışmıştır. “Hizmet Hareketi” diye adlandırarak eğitimci-vaiz imajını korumaya çalışmış, KHK’larla ihraç edilenleri “insan hakları ihlali” ve “cadı avı” diye pazarlamıştır. KHK TV ve Facebook gruplarında “beraat ettik ama iade edilmiyoruz” videolarıyla devletin kendini koruma refleksini tersine çevirmeye, uluslararası platformlarda Türkiye’yi yalnızlaştırmaya ve kendi tabanını motive etmeye çalışmıştır.

FETÖ, darbe gecesi ve hemen sonrasında başlayarak bugüne kadar hep faili karartma ve “kumpas/senaryo” iddiasını kullanmıştır. Darbeyi resmî kurumlara mal etmeye çalışarak kendisini gizlemeye, uluslararası kamuoyunda mağdur imajı oluşturmaya çalışmıştır.

FETÖ, 2018’den itibaren YouTube algı operasyonu taktiğine yönelmiştir. Klasik medya kanalları kapanınca “bağımsız” görünümlü kanallar üzerinden uzun videolar ve mağdur hikayeleri yayınlamış, genç kitleyi ve diasporayı etkilemeye çalışmıştır.

FETÖ, geleneksel medyaya erişememesi ve örgüt propagandasının ifşa olması nedeniyle maskelenmiş ve kripto sosyal medya hesapları üzerinden dezenformasyon üretmeye devam etmiştir. Örgüt, “FETÖ” imzası kullanmayıp sol, liberal veya muhafazakâr kılığına girerek sahte hesaplar açmış, gündemi zehirlemeye ve hedef göstermeye devam etmiştir. Bu yolla örgüt yalnızca idari ve hukuki tedbirlerden korunmamakta aynı zamanda kendi terör ideolojisini, geniş kesimlerce kabul gören görüşler olarak lanse etmeyi hedeflemektedir.

15 Temmuz Darbe Girişimi’nin püskürtülmesiyle Türkiye’de FETÖ/PDY ile mücadele yeni bir ivme kazanmıştır. İstanbul Boğaziçi Köprüsü’nün adı 15 Temmuz Şehitler Köprüsü olarak değiştirilmiş, Kızılay Meydanı ve birçok cadde, meydan, bina, okul ve kurum 15 Temmuz Şehitleri anısına isimlendirilmiştir. Her yıl 15 Temmuz’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla anma törenleri düzenlenmekte, şehitler yâd edilmekte ve gaziler onurlandırılmaktadır.

Demokrasi nöbetleri, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü’nün en önemli sembollerinden biri haline gelmiştir. Bu olay, Türkiye’nin iç tehditlere karşı direncini göstermiş ve devletin kurumlarında reform sürecini hızlandırmıştır.

Olağanüstü Hal dönemiyle birlikte FETÖ’nün paralel yapısı büyük ölçüde temizlenmiştir. 15 Temmuz, aynı zamanda demokrasi nöbetlerinin ve millet iradesinin her türlü tehdide karşı galip geleceğinin kalıcı bir hatırlatıcısı olmuştur. Bu miras, gelecek nesillere aktarılacak ve Türkiye’nin demokrasi yolculuğunda yol gösterici olmaya devam edecektir. 15 Temmuz, Türk milletinin tarih boyunca gösterdiği bağımsızlık mücadelesinin en güçlü örneklerinden biri olarak hafızalarda yerini almıştır.