ABD'nin Yabancı Menşeli Robotik Cihazlara ve Güç İnvertörlerine İthalat Yasağı

ABD'nin Yabancı Menşeli Robotik Cihazlara ve Güç İnvertörlerine İthalat Yasağı, Amerika Birleşik Devletleri Federal İletişim Komisyonu'nun (FCC) 28 Temmuz 2026 tarihinde "Kapsam Listesi" (Covered List) adlı düzenlemesine, yabancı ülkelerde üretilen "gelişmiş robotik cihazlar" (humanoid ve dört ayaklı robotlar dahil mobil robotlar) ile bağlantılı güç invertörlerini eklemesiyle yürürlüğe giren düzenlemedir.^【1】 Düzenleme, söz konusu cihazların ulusal güvenliğe veya Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlarının güvenliğine yönelik "kabul edilemez riskler" taşıdığına dair, Beyaz Saray tarafından bir araya getirilen İdari Kollar arası (Executive Branch interagency) bir kurulun ulusal güvenlik değerlendirmelerine dayanmaktadır.

Karar, yeni yabancı menşeli robotik cihaz ve güç invertörü modellerinin FCC ekipman yetkilendirmesi almasını engellemekte olup, uluslararası haber ajansları ile basın kuruluşlarının aktardığına göre düzenleme ağırlıklı olarak Çin Halk Cumhuriyeti menşeli ürünleri kapsamaktadır.

Karar, yeni foreign-produced robotik cihaz ve güç invertörü modellerinin FCC ekipman yetkilendirmesi almasını engellemekte olup, haberlerde esas olarak insansı (hümanoid) robot ve güç invertörü üretiminde küresel pazarda önde gelen bir konuma sahip olan Çin Halk Cumhuriyeti menşeli ürünleri hedef aldığı belirtilmiştir.^【2】

FCC'nin Kapsam Listesi, Amerika Birleşik Devletleri'nin ulusal güvenliğine veya ABD vatandaşlarının güvenlik ve emniyetine kabul edilemez risk oluşturduğu değerlendirilen iletişim ekipmanı ve hizmetlerinin yer aldığı bir listedir.^【3】Güvenli ve Güvenilir İletişim Ağları Yasası (Secure and Trusted Communications Networks Act) uyarınca, Komisyon bu listeyi ancak yetkili ulusal güvenlik makamlarının yönlendirmesi doğrultusunda güncelleyebilmekte olup, listeyi kendi inisiyatifiyle güncelleme yetkisine sahip değildir. Kapsam Listesi'nde yer alan ekipman ("covered equipment"), FCC ekipman yetkilendirmesi almaktan men edilmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri'ne ithal edilecek, pazarlanacak veya satılacak çoğu elektronik cihaz, önceden FCC ekipman yetkilendirmesi almak zorundadır; Kapsam Listesi'nde yer alan ekipman ise yeni yetkilendirme alamamakta, böylece yeni cihazların ABD pazarına girişi engellenmektedir. Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA), kuruluşları düzenleyici uyum çalışmalarında risk yönetimi analizi için Kapsam Listesi'ni kullanmaya teşvik etmektedir.

FCC, söz konusu güncellemeyi, hem robotlar hem de güç invertörleri için ayrı ayrı yapılan ulusal güvenlik belirlemelerine (National Security Determination) dayanarak gerçekleştirmiştir. Bu belirlemeler, yabancı ülkelerde üretilen tüm gelişmiş robotik cihazların ve güç invertörlerinin, üretici kuruluşun uyruğundan bağımsız olarak, "Amerika Birleşik Devletleri'nin ulusal güvenliğine veya ABD vatandaşlarının güvenlik ve emniyetine kabul edilemez risk" oluşturduğunu tespit etmiştir.^【4】

FCC'nin tanımına göre "gelişmiş robotik cihaz", otonom mobil robotlar, hümanoid robotlar ve dört ayaklı (quadruped) robotlar dahil olmak üzere, yer değiştirme (locomotion), engel algılama, seyrüsefer veya zemin üzerinde hareket kabiliyetine sahip; bir insan operatörden veya gözetmenden uzak mesafede, komutlara veya sensör verilerine ya da bunların bir bileşimine dayanarak çalışan; cihazın ve varsa yer istasyonu veya kenetlenme istasyonunun toplam ağırlığı 4,4 libreyi (yaklaşık 2 kilogram) aşan mekanik mobil cihaz olarak tanımlanmıştır.

Tanıma göre söz konusu cihazın ayrıca şu bileşenlerin her birini içermesi gerekmektedir:

• Çevresini algılayabilen bir sensör
• En az 200 kbps hızında iki yönlü bağlantı sağlayabilen kablolu veya kablosuz (Bluetooth/Wi-Fi, hücresel veya uydu dahil) ağ bağlantı bileşeni
• Robotun otonom seyrüsefer veya hareketini algı, veri toplama ya da uzaktan komuta-kontrol işlevlerini yöneten, yerel veya uzaktan çalışan yazılım (bellenim ile yapay zekâ/makine öğrenmesi model ağırlıkları dahil)^【5】

Tanım kapsamı dışında bırakılan unsurlar arasında bağlı araçlar ("connected vehicle"), yalnızca raylı hat üzerinde çalışan araçlar, insansız hava araçları ve insansız hava aracı sistemleri, insan bulunmadan çalışabilen insansız su altı araçları, Federal Gıda, İlaç ve Kozmetik Yasası'nın 513. maddesi kapsamında cihaz olarak sınıflandırılan tıbbi ürünler (cerrahi aletler ile baston, koltuk değneği, yürüteç ve tekerlekli sandalye gibi hareket yardımcıları dahil) ve sanayi veya tıbbi kullanım amaçlı sabit, hareketsiz robotlar (eklemeli, paralel/delta, Kartezyen/portal veya SCARA robotlar dahil) yer almaktadır.

"Güç invertörü" ise doğru akım elektriğini alternatif akıma veya alternatif akım elektriğini doğru akıma dönüştüren, mikroinvertörler, string invertörler, merkezî invertörler ve hibrit (batarya tabanlı) invertörler dahil olmak üzere çift yönlü bir güç cihazı veya sistemi olarak tanımlanmıştır. ayrıca Wi-Fi, hücresel, Bluetooth veya benzeri bağlantılar aracılığıyla uzaktan iletişim, kontrol, algılama, veri toplama veya izleme imkânı sağlayan bileşenler içermektedir.^【6】

"Yabancı menşeli" (foreign-produced) ifadesi, hem gelişmiş robotik cihazlar hem de güç invertörleri bakımından, 48 CFR § 25.101(a) hükmünde tanımlanan "yerli nihai ürün" (domestic end product) niteliğini taşımayan her türlü ürünü kapsamaktadır. Cihazı üreten kuruluşun uyruğu, cihazın "yabancı menşeli" sayılıp sayılmayacağı bakımından belirleyici değildir.

Güç invertörlerine ilişkin ulusal güvenlik belirlemesinde, invertörler için güvenli bir ABD tedarik zincirinin bulunmayışı ile yabancı üretimli veya yabancı kontrolündeki invertörlerin ve invertör bileşenlerinin sürekli girişinin, ABD ekonomik ve ulusal güvenliğine tehdit oluşturduğu; invertörlerin uzaktan bağlanabilirliğinin, invertör tabanlı kaynakların ABD şebekesinde yaygınlaşmasıyla birlikte katlanan ek güvenlik açıkları doğurduğu belirtilmiştir.

Belirlemeye göre bu açıklar, yabancı firmaların invertörleri kapatmasına veya bunları veri sızdırmak, uzaktan erişim ve gözetim sağlamak ya da siber saldırı yoluyla istismar edilmek üzere kullanmasına imkan tanıyabilecektir.^【7】 Bu tespitler doğrultusunda, yabancı ülkede üretilen güç invertörlerinin ulusal güvenlik açısından kritik sektörler dahil ABD ekonomik güvenliğini bozabilecek bir tedarik zinciri kırılganlığına yol açtığı ve kritik altyapının güvenliğini ve ABD vatandaşlarının emniyetini tehdit eden bir siber güvenlik riski oluşturduğu belirlenmiştir.

Gelişmiş robotik cihazlara ilişkin ulusal güvenlik belirlemesinde ise, bu sistemlerin ağa bağlı kapasitelerinin, verilerini ve fiziksel işleyişini manipüle edebilecek geniş güvenlik açıkları ve saldırı vektörleri oluşturduğu; yabancı üretimli gelişmiş robotik cihazlara bağımlılığın kabul edilemez tedarik zinciri ve siber güvenlik açıkları doğurduğu ifade edilmiştir. Belirlemeye göre bu cihazlar, "kötü niyetli aktörler tarafından Amerikalıları gözetlemek, yabancı istihbarat servislerinin kapasitesini artırmak veya robotları uzaktan ele geçirmek amacıyla kullanılabilecek veriler" toplamaktadır.^【8】 Bu çerçevede, yabancı ülkelerde üretilen gelişmiş robotik cihazların ABD ekonomik ve ulusal güvenliğini bozabilecek bir tedarik zinciri kırılganlığı oluşturduğu ve kritik altyapının güvenliğini, dolayısıyla ABD vatandaşlarının emniyet ve güvenliğini tehdit eden bir siber güvenlik riski yarattığı sonucuna varılmıştır.

Ulusal güvenlik belirlemeleri, Savunma Bakanlığının (Department of War, DoW) veya güç invertörleri özelinde İç Güvenlik Bakanlığının (Department of Homeland Security, DHS) belirli bir cihazın veya cihaz sınıfının söz konusu kabul edilemez riskleri taşımadığını tespit etmesi hâlinde "şartlı onay" verilmesine imkân tanıyan bir muafiyet mekanizması içermektedir. Gelişmiş robotik cihaz ve güç invertörü üreticilerinin, ilgili rehber belgeler doğrultusunda [email protected] adresine başvuruda bulunmaları teşvik edilmektedir.

Şartlı onay başvuruları, yalnızca tek bir cihaz modeli için değil, aynı zamanda yabancı menşeli gelişmiş robotik cihaz veya güç invertörü sınıfları için de yapılabilmektedir. Şartlı onay verilen cihazlar, FCC'nin resmî internet sitesinde ayrı bir listede yayımlanmaktadır. Şartlı onay için başvuruda bulunabilecek taraflar arasında cihazı üreten her türlü kuruluş yer almaktadır; bu kapsamda üretici, cihazı tasarlayan OEM veya cihazları satın alan hizmet sağlayıcıları da başvuru yapabilmektedir.

FCC'nin açıklamalarına göre bu güncelleme, yalnızca yeni yabancı menşeli gelişmiş robotik cihaz ve güç invertörü modellerinin FCC yetkilendirmesi almasını, dolayısıyla bunların ABD'ye ithal edilmesini, pazarlanmasını veya satılmasını engellemektedir. Düzenleme, FCC tarafından daha önce yetkilendirilmiş mevcut cihaz modellerinin ithalatını, satışını veya kullanımını etkilememektedir. Tüketicilerin daha önce satın aldıkları cihazları kullanmaya devam etmesine yönelik herhangi bir kısıtlama getirilmemiştir. Düzenleme, federal hükümete veya federal kurumlara yönelik ithalat, pazarlama, satış ya da bu kurumlar tarafından kullanım bakımından herhangi bir kısıtlama içermemektedir.

FCC bu eylemin "herhangi bir ülkeyi veya ülkeleri hedef almadığı" ve "ülke bakımından tarafsız" (country neutral) olduğu belirtilmiştir.

FCC Başkanı Brendan Carr, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada "Bu yürütme organı ulusal güvenlik belirlemelerini memnuniyetle karşılıyorum ve FCC'nin yabancı üretimli gelişmiş robotik ve güç invertörlerini FCC'nin Kapsam Listesi'ne eklemiş olmasından memnuniyet duyuyorum. Başkan Trump'ın liderliğini takiben, FCC Amerika'nın kritik tedarik zincirlerini güvence altına almak için üzerine düşeni yapmaya devam edecek ve bugünkü eylemle FCC, tam da bunu yapmak için ulusal güvenlik ajanslarımızla uyum içinde hareket etmektedir." demiştir.^【9】 FCC, yaptığı açıklamada söz konusu cihazların "ABD ekonomik ve ulusal güvenliğini bozabilecek tedarik zinciri kırılganlıkları oluşturabileceğini ve Amerikan kritik altyapısını tehdit eden bir siber güvenlik riski yaratabileceğini" belirtmiştir.

FCC'nin açıklamasına göre bu adım, komisyonun son aylarda insansız hava araçları (UAS) ve UAS kritik bileşenleri ile tüketiciye yönelik router'lara ilişkin aldığı benzer kararların devamı niteliğindedir.

Associated Press'in aktardığına göre Çin, hümanoid robot alanında küresel pazarda yaklaşık yüzde 85'lik bir paya sahiptir.^【10】 Counterpoint Research verilerine dayanan Reuters haberinde, dünya çapında hümanoid robot pazarının lider şirketlerinden Çinli Unitree'nin küresel pazar payının yaklaşık beşte bir olduğu belirtilmiştir.^【11】CNN'in, Interact Analysis verilerine dayandırdığı habere göre ise Çinli şirketler, 2025 yılında dünya genelindeki hümanoid robot sevkiyatlarının yüzde 90'ını gerçekleştirmiş; ABD, Çin menşeli hümanoid robotlar için en büyük denizaşırı pazar olmuştur.^【12】 Teknoloji araştırma ve danışmanlık şirketi Omdia verilerine göre, 2025 yılında dünya genelinde sevk edilen yaklaşık 15.000 hümanoid robotun, Çin'in önde gelen robotik şirketleri Unitree ve AGIBOT tarafından ayrı ayrı 5.000'in üzerinde teslimatı gerçekleştirilirken, ABD merkezli Tesla ve Figure AI ise her biri birkaç yüz veya daha az robot sevk etmiştir.^【13】

Güç invertörleri alanında Çin, dünyanın en büyük üreticisi konumunda olup sektöre Sungrow Power Supply ile ABD'nin yaptırımlarına tabi bulunan Huawei öncülük etmektedir. Reuters'ın aktardığına göre Çinli üreticiler, fiyat avantajı sayesinde Batı invertör pazarındaki paylarını artırmaktadır.^【14】

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, 29 Temmuz 2026 tarihli olağan basın toplantısında yaptığı açıklamada, Çin'in ABD'nin ulusal güvenlik kavramını Çinli şirketleri baskı altına almak amacıyla aşırı genişletmesine her zaman kararlılıkla karşı çıktığını belirtmiştir. Mao, Pekin'in Çinli şirketlerin hak ve çıkarlarını korumak için "gerekli tüm tedbirleri" alacağını ifade etmiş ve şu değerlendirmede bulunmuştur: "Korumacılık ABD'nin rekabet gücünü artırmaz. Bu yalnızca Amerikan şirketlerinin ve tüketicilerinin çıkarlarına zarar verecektir."^【15】

Çin'in Washington Büyükelçiliği yaptığı açıklamada, Pekin'in "her iki ülkedeki iş dünyasının nesnel ve rasyonel seslerine kulak vermesi" ve "Çinli şirketleri karalamayı ve onları yaptırımlarla tehdit etmeyi durdurması" çağrısında bulunmuştur. Büyükelçilik açıklamasında, Çin hükümetinin kendi çıkarlarına maddi zarar veren her türlü eyleme karşı "gerekli tüm tedbirleri alacağı" belirtilmiştir.^【16】

Büyükelçilik ayrıca, ülkelerin yapay zekâyı "olumlu ve iyilik için" birlikte geliştirmesi çağrısında bulunmuş; ABD'yi "hegemonik zihniyetten vazgeçmeye ve Çinli şirketleri karalamayı ve yaptırımlarla tehdit etmeyi durdurmaya" davet etmiştir.^【17】30 Temmuz 2026 tarihinde Çin Ticaret Bakanlığı, ABD'yi "tek taraflı zorbalık" ve "piyasa çarpıtması" ile suçlamış, Washington'ı yasağı derhal geri çekmeye ya da karşı tedbirlerle karşılaşmaya çağırmıştır.^【18】