Ana YazarZeynep YILDIRIM13 Temmuz 2026 13:48

ORCID ID

0000-0003-4431-9374

Bayrak; devleti, milleti, kurumları ya da toplumsal grupları temsil etmek için kullanılan bir sembol olarak kabul edilir. Modern devlet kavramının mündemiç unsuru olan egemenliği yansıtır. Bağımsız devletin sembolü olarak kullanılan bayrağın, aynı zamanda ortak milli duygularla beslenen maddi ve manevi değerleri de temsil ettiği varsayılır. Milletçe yaşanan sevinç ve kıvançların, birlikte üstesinden gelinen elem ve zorlukların, geleceğe dair beklenen müjdelerin ulusal sembollerle yaşatıldığına inanılır. Özellikle ulus-devletler çağında bayraklar hem ortak bir geçmişin hatıraları hem de geleceğin inşasında birlikteliğe olan inancın taşıyıcısı olurlar. Buna göre bayrakların üzerinde bulunan renk ya da amblemler, geçmiş ve gelecekteki ortaklıktan beslenen hafızanın ve umudun sembolleşmiş halleridir. Devletlerin bayrak renkleri ya da amblemleri tarihsel süreçte değişiklik gösterebilir. 1279 yılından beri değişmeden kalan en eski bayrağın Litvanya bayrağı olduğu buna karşın Orta Doğu devletlerinin bayraklarının ise nispeten yeni sayılabilecek tarihlere dayandırıldığı görülür (Saraçoğlu, 2012: 2669).Filistin bayrağı, 20. yüzyılın başlarında modern Arap milliyetçiliğinin sembolü olan renklerle tasarlanmıştır. I. Dünya Savaşı sırasında ortaya çıkan siyah, beyaz, yeşil ve kırmızı renkli bayraklar Arap milliyetçileri tarafından farklı yatay veya dikey şerit kombinasyonlarıyla kullanıla gelmiştir. Bayraklardaki bu ortak renklere farklı anlamlar yüklenmiştir. Kimine göre, 13. yüzyılda bir Arap şiirinin dizelerinde geçen “bizim merhametimiz beyazdır, savaşlarımız siyahtır, çayırlarımız yeşildir, kılıcımız kırmızıdır” ifadelerden ilham alınmıştır (Sorek, 2004: 273). Merhameti, barışı, verimli toprakları, kararlılığı, mücadeleyi ve fedakârlığı ifade eden bu renkler kimine göre ise tarihteki büyük İslam devletlerinin sembolleridir. Tarihte İslam devletlerinin her birinin farklı renkte sancağı olmuştur. Emevîler beyaz, Abbâsîler siyah, Fâtımîler yeşil ve Haşimiler kırmızı renkte sancaklar kullanmışlardır. Bayraktaki renkler İslam coğrafyasında kurulmuş büyük medeniyetleri temsil etmektedir (Saraçoğlu, 2012: 2673).Filistin bayrağı Arap milliyetçiliğini ve bağımsızlığını temsil eden renkleri içerse de kendine has şekli ile ilk defa 1960’larda ortaya çıkmıştır. Bu şekil, yatay olarak siyah, beyaz, yeşil şeritlere ve sol taraftan uzanan kırmızı bir üçgene sahip olup dikdörtgen formdadır. 1964 yılında Filistin Kurtuluş Örgütü tarafından kabul edilmiş ve 1988 yılında Filistin Devleti’nin resmi bayrağı olarak onaylanmıştır. Filistin halkının bağımsızlığını ve milli kimliğini temsil etmektedir. Filistin bayrağı, 2021’den bu yana her yıl 2 Kasım’da dönemin Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Arthur James Balfour’un Lionel Walter Rothschild’e yazdığı ve o zamanlar Osmanlı toprağı olan bölgede “Yahudi halkı için ulusal bir yuva” oluşturulmasını/işgali destekleyen 1917 tarihli Balfour Mektubu’nu anımsatmak için yarıya indirilmektedir.1967’deki saldırganlığından sonra İsrail’in uygulamaya koyduğu kısıtlamalardan biri de Filistin bayrağının yasa dışı ilan edilmesiydi. Filistin bayrağının renklerinin sanat eserlerinde dahi kullanılması engellendi (Syed, 2023). Bu uygulamalar karşısında Filistinli aktivistler ve entelektüeller daha bağımsız bir direniş biçimi oluşturmaya çalıştılar (Nassar, 1997: 82). Filistin bayrağının renklerini içeren karpuz, halk tarafından bir pasif direniş örneği olarak taşınmaya başlandı ve sanatçılar tarafından da direniş sembolü olarak çeşitli eserlerde kullanıldı. Şüphesiz İsrail bunu da sorun olarak gördü hatta Gazze Şeridi’nde gençler, dilimlenmiş karpuz taşıdıkları için tutuklandı (Chaves, 2021). Günümüzde dünya çapında yapılan İsrail karşıtı protestolarda en çok kullanılan sembol Filistin bayrağıdır. Aktivistler, Filistin bayrağı ve bayrağın renkleriyle oluşturulan sembolleri kullanarak Filistin halkının direnişine destek olmaktadır.Okuma ÖnerileriNajjar, Farah (2022). “The Palestinian Flag: A Target for ‘Erasure’ by Israeli Forces”. Aljazeera. Erişim Tarihi: 29.07.2025, www.aljazeera.com/news/2022/5/13/why-is-israel-afraid-of-the-palestinian-flag.