Belen Kömürçukuru Pekmezi, Hatay ilinin Belen ilçesine bağlı Kömürçukuru Mahallesi'nde üretilen bir pekmez çeşididir. Morus nigra L. türü Karadut meyvelerinden geleneksel yöntemlerle elde edilir. Koyu kırmızı rengi, kıvamlı yapısı ve kendine has tatlılığı ile ayırt edilir. Belen Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği tarafından yapılan başvuru sonucunda, 15 Haziran 2023 tarihinde mahreç işareti ile tescillenmiştir.
Ürünün Özellikleri
Belen Kömürçukuru Pekmezi, coğrafi sınırda yetişen Karadut (Morus nigra L.) meyvelerinden üretilir. Üretimi, bölgedeki geleneksel üretim yöntemleri ile şekillenmiştir. Pekmez, koyu kırmızıbir renge, kıvamlı bir yapıya ve kendine has tatlı bir lezzete sahiptir. Ürünün pH değeri 5,2 ila 5,8 arasında, suda çözünür kuru madde oranı (Brix) ise %68 ila %72 arasındadır.
Üretim Metodu
Pekmez üretimi Haziran ve Temmuz aylarında olgunlaşan karadutların toplanmasıyla başlar. Toplanan dutlar yıkanır ve sapları ayıklanır. Temizlenen meyveler özel çuvallara konularak ezilir ve şıra adı verilen meyve suyu çıkarılır. Elde edilen şıra, odun ateşinde ve bakır kazanlarda kaynatılır. Kaynama sırasında yüzeyde biriken köpük (kef) düzenli olarak alınır. İstenen kıvama ulaşan pekmez soğutulur ve cam kavanozlara doldurulur. Üretim sürecinde hiçbir katkı maddesi veya kıvam artırıcı kullanılmaz.
Coğrafi Sınır ve Denetim
Belen Kömürçukuru Pekmezi'nin coğrafi sınırı, Hatay iline bağlı Belen ilçesi Kömürçukuru Mahallesi olarak belirlenmiştir. Denetim işlemleri, tescil ettiren Belen Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği koordinasyonunda gerçekleştirilir. Denetim mercii; Birlik temsilcisi, Belen İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcisi ve Belen Ziraat Odası Başkanlığı temsilcisinden oluşur.
Denetimler yılda en az bir kez olmak üzere ihtiyaç duyulduğu her an yapılabilir. Bu denetimlerde, üretimde kullanılan karadutun menşei, geleneksel üretim metoduna (katkı maddesi kullanımı, kaynatma işlemi) uygunluk ve nihai ürünün (pH ve Brix değerleri) coğrafi işaret tesciline uygunluğu kontrol edilir. Tescile aykırı durumlar tespit edildiğinde yasal yollara başvurulur.
