Feridun Paşa Türbesi

Feridun Ahmed Paşa Türbesi, 16. yüzyıl Osmanlı bürokratı, nişancı, şair ve yazar Feridun Ahmed Paşa adına 1583 yılında İstanbul’un Eyüpsultan ilçesinde inşa edilen, kare planlı ve tek kubbeli bir mezar yapısıdır.^【1】

^{Feridun Paşa Türbesi} (Eyüpsultan Belediyesi)

Feridun Ahmed Paşa, Kanuni Sultan Süleyman döneminde sarayda yetişmiş, Başdefterdar Çivizade Abdullah Çelebi’nin yanında eğitim görmüş ve Sokullu Mehmed Paşa’nın himayesinde bürokraside yükselmiştir. ^【2】

1570 yılında Reisülküttab, 1573’te ise Nişancı görevine getirilmiş, bir dönem Semendire Sancak Beyliği yaptıktan sonra 1581 yılında ikinci kez Nişancı olmuştur. 16 Mart 1583 (21 Sefer 991) tarihinde vefat eden Paşa, nazım ve nesir alanında eserler vermiş, "Münşeâtu's-Selâtin", "Nüshet'ül-ahbâr" ve "Miftah-i Cennet" gibi önemli eserleri kaleme almıştır. Yardımseverliği nedeniyle halk arasında "Hızır Baba" olarak anılan Feridun Paşa, 1582 yılında Kanuni Sultan Süleyman’ın torunu Ayşe Hümaşah Sultan ile evlenmiştir.^【3】

Türbe, İstanbul ili Eyüpsultan ilçesinde, Baybaba Sokağı üzerinde ve Mir-i Miran Mehmed Paşa Türbesi’nin karşısında yer almaktadır. Mimarı bilinmeyen yapı, muntazam kesme taştan inşa edilmiş olup kare planlı bir tabana ve tek bir küçük kubbe ile örtülü bir üst yapıya sahiptir. ^【4】

Yapının girişinde, dört adet baklavalı başlıklı sütun tarafından taşınan beşik çatılı bir revak bulunmaktadır. Türbenin dış cephesinde alt ve üst olmak üzere iki sıra pencere düzeni mevcuttur; üst pencereler vitraylı, alt pencereler ise mermer sövelidir. 1945 yılında yapılan tamirat sırasında alt pencerelerdeki mermer şebekeler kaldırılmış ve bu açıklıklar kapatılmıştır.^【5】

Türbenin mermer kemerli giriş kapısı üzerinde, üç satır halinde düzenlenmiş ve 991 (1583) tarihini içeren bir kitabe bulunmaktadır. Kitabede Feridun Paşa’nın dünyadan ayrılışı ve mekanı için edilen dualar yer almaktadır. Türbenin iç mekanı kalem işi süslemelerle bezenmiş olup son yıllarda onarımdan geçmiştir. 1945 yılına kadar türbe kapısının sol tarafında Hasan Üsküdari’ye ait hat yazıları ve bir hazire kapısı bulunmaktayken, bu unsurlar ilgili tarihteki düzenlemelerle kaldırılmıştır.^【6】

Türbe içerisinde Feridun Ahmed Paşa’ya ait mermer bir lahit bulunmaktadır. Lahdin dört köşe ince şahidesi üzerinde mermerden yapılmış bir dolama kavuk yer almakta, lahit yan kapaklarında ise iri rozet kabartmaları görülmektedir. Lahit üzerinde herhangi bir yazı veya tarih ibaresi mevcut değildir. Ana lahdin yanında, sadece pehlesi (yan taşları) kalmış ikinci bir kabir daha bulunmaktadır; bu kabrin 1592 yılında vefat eden Eskişehir Beyi Halil Bey’e (Feridun Paşa’nın oğlu) ait olduğu tahmin edilmektedir.^【7】