Hibrit Savaş

Harp sanatının sistematik bir bütünlük içinde incelenmesi ve analizi önemlidir. 21‘inci yüzyılda farklı algılamalar ve hızlı teknolojik ilerlemelerinin ortaya çıkardığı “Karma (Hibrit) Savaş” kavramı, askeri düşünce biçimlerinde yeni yaklaşımlara neden olmaktadır.

Hibrit Savaş kavramı ilk defa 2007 yılında Frank Hoffman tarafından kullanılmıştır. Hoffman’a göre Hibrit Savaş; "birçok savaş çeşidinin, esnek ve gelişmiş düşmanlar tarafından o andaki şartlara en uygun olacak şekilde aynı anda kullanıldığı bir savaş türü"dür. Bu kapsamda savaşları büyük/küçük veya düzenli/düzensiz şeklinde sınıflandırmak bir anlam taşımamaktadır. Hoffman, önümüzdeki dönemde konvansiyonel kuvvetlerin, gayri nizami harp unsurlarının, terörizm ve suç örgütlerinin harekât alanında aynı anda mevcut olacaklarını iddia etmektedir. Hibrit savaş sadece devlet dışı aktörler ile sınırlı kalmayacak, gelecekte devletler özellikle konvansiyonel olarak daha güçlü devletlere karşı bunu kullanmak isteyecektir.

Geleceğin Muharebe Ortamı

Geleceğin muharebe ortamına hazırlanırken, tehdidin tanımlanması ve anlaşılması, bu tehdide karşı strateji ve taktik geliştirilmesi, uygulama için nitelikli insan ile harp silah ve teçhizatına sahip olmamız gerekir. Geleceğin harplerinin kazanılması, kapsamlı yaklaşım çerçevesinde bireyden devlet seviyesine kadar sivil-asker ortak bir anlayış geliştirerek mümkün olabilir.

Kara kuvvetlerinin düşmanla yakın temasa girip düşmanı etkisiz hale getirmesi ve bir bölgeyi kontrol altına alması önemlidir. Birlikleri düşman geri bölgesine indirecek, geri bölgede stratejik hedefleri etkisiz hale getirecek hava kuvvetlerine ve/veya istenen yer ve zamanda etkili deniz harekâtı icra edecek, denizde bölgesel üstünlük sağlayacak deniz kuvvetlerine ihtiyaç bulunmaktadır.

Mevcut tehditleri anlama ve bunlara karşı koymada savaşın değişmeyen doğasının sağladığı avantajları kullanabilmek önemli bir parametredir.

Savaşın Doğası

Savaşın Doğasında üç alan vardır. Bunlar fiziksel, psikolojik ve kavramsal alanlardır.

Birinci olarak savaş; kuvvetler, ateş ve teknolojiden oluşan fiziksel bir faaliyettir.

Savaşın insanlar tarafından yaratılan “araçlar” ile icra edildiği söylenebilir. Fiziksel unsurlar en belirgin ve en gözlenebilir olanlardır.

İkinci olarak savaş; duygu, tutku, inanç ve ruhu içeren psikolojik bir faaliyettir.

Savaş, başka bir deyişle, insanların duygularında verilir ve savaş tutkusu, karşı koyulması en zor olanıdır. Bu nedenle düşmanın eğilimleri, kendi çıkarlarımıza yönelik kullanılabilir ve durumda uygun hale getirilebilir.

Üçüncü olarak savaş, “kavramsal” bir faaliyettir.

Savaş, iletişim stratejileri, planlar, taktikler ve aldatmaların açıkça görüldüğü insan “aklında” gerçekleşir. Burada birinci öncelik, muhasımın planını veya amacını, ikinci öncelik, yöntemini anlayabilmektir. Diğer bir deyişle muhasımın “yöntem ve araçlarına” odaklanmak yerine “amaçlarına” odaklanmak gerekir. Bunu yapabilmek, düşmanın niyeti, hedefleri ve araçları ile amaçları arasındaki ilişkiyi anlamak ile mümkündür.

Hibrit Savaşın Felsefesi

Hibrit savaşın felsefesini oluşturan en temel yaklaşım, öngörülebilir davranışlardan kaçınarak, her türlü saldırı çeşidini kullanmak suretiyle beklenmeyen hareketlerle avantaj sağlamaktır.

Hibrit Savaş Konsepti

Geleceğin harekât konseptlerine yönelik yapılan çalışmalarda yoğun bir şekilde gündeme girmiş, son dönemlerde ise Rusya-Ukrayna krizinden alınan dersler kapsamında NATO nezdinde de üzerinde durulmaya başlanmıştır. Hibrit Savaş konsepti temel olarak; çok çeşitli ve eşzamanlı ortaya çıkacak tehditler (simetrik, asimetrik, KBRN, siber, uzay) karşısında, aynı harekât alanı veya ortamında konvansiyonel ve konvansiyonel olmayan tüm harekât çeşitlerinin eşzamanlı kullanımının artık zorunlu hale geldiği bir harekât konseptini öngörmektedir.