İnaltı Mağarası

İnaltı Mağarası, Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde, Sinop ilinin Ayancık ilçesine bağlı İnaltı Köyü sınırları içerisinde yer alan bir doğa oluşumudur. Deniz seviyesinden 1.070 metre yüksekte bulunan mağara, sahip olduğu jeomorfolojik yapı ve tabii unsurlarıyla yerli ve yabancı turistler tarafından dikkat çekici bir yer altı oluşumudur.

Konumu ve Ulaşım

İnaltı Mağarası, Ayancık ilçe merkezine yaklaşık 36–40 km, İnaltı Köyü’ne ise yaklaşık 400–450 metre mesafededir. Mağaranın 50 metre altına kadar araçla ulaşım mümkündür. Geri kalan mesafe, stabilize bir yolla ve merdivenlerle yürüyerek aşılmaktadır. Sinop il merkezine 94 km, Ankara’ya 350 km, İstanbul’a ise 620 km uzaklıktadır.

Fiziksel ve Jeolojik Özellikler

Mağara doğu-batı yönünde "S" şeklinde uzanır. Toplam uzunluğu 658 metredir. Giriş salonu 125 metre uzunluğunda, 10–12 metre genişliğinde ve 15 metre yüksekliğindedir. Bu bölüm mağaranın en geniş ve en kuru kısmıdır. Mağara ilerledikçe daralmakta ve iç kısımlarda sarkıt, dikit, sütun, örtü ve duvar damlataşları ile damlataş havuzları görülmektedir. Ayrıca "karnabahar" ve "patlamış mısır" benzeri özel damlataş şekilleri de dikkat çeker.

Zemin yapısı, Dogger yaşlı granit temel üzerine gelen karstik özellikteki Malt-Alt Kereatse formasyonu içinde yatay olarak gelişmiştir. Mağaranın jeolojik yapısı, karst sistemleri ve speleotem oluşumları açısından bilimsel önem taşır.

İnaltı Mağarası (Türkiye Kültür Portalı)

Turizme Açılması ve Yapılaşma Süreci

İlk olarak 1995 yılında Ayancık Belediyesi tarafından turizme kazandırılması için başvuru yapılan mağara, 1996 yılında Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) tarafından incelenmiştir. Bu inceleme sonucu mağaranın 300 metrelik bölümü ışıklandırılarak turizme açılmış, geri kalan 358 metrelik kısmın ise yalnızca 125 metrelik bölümü turizme uygun bulunmuştur.

Ancak mağaranın ilk düzenlemesi sırasında projeye uyulmadan, plansız betonarme yürüyüş yolları, gelişigüzel elektrik hatları ve uygun olmayan aydınlatma elemanları kullanılmış, bu durum mağaranın doğal yapısında ciddi tahribatlara yol açmıştır. 2012 yılında MTA tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda, mevcut altyapının üstüne mimari projeye uygun fırınlanmış meşe platformlar yerleştirilmesi ve elektrik hattının platform altına alınması kararlaştırılmıştır.

Koruma Statüsü

İnaltı Mağarası ve çevresi, 3 Ağustos 2020 tarihinde İnaltı Tabiat Parkı olarak tescillenmiştir. Tabiat parkı, 22.8 hektarlık bir alanı kapsamaktadır. 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu kapsamında koruma altına alınan mağara, Türkiye’nin 249. tabiat parkı olmuştur. Bu statü, mağaranın sürdürülebilir şekilde korunmasını, planlı turizm faaliyetleri ile yerel kalkınmaya katkı sağlanmasını hedeflemektedir.

Turistik Değer ve Kullanım

İnaltı Mağarası, doğal oluşumları ve kendine özgü atmosferiyle dikkat çeken bir destinasyondur. Mağara girişinde yer alan kır kahvesi ve dinlenme alanı ile ziyaretçilere hizmet verilmektedir. Ayrıca bölge, doğa yürüyüşü (trekking), bisiklet turları, kuş gözlemciliği gibi etkinlikler için de uygun yapıya sahiptir.

İnaltı Mağarası Manzara Seyir Noktası (T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI)

Ekosistem ve Biyoçeşitlilik

Mağara çevresi zengin orman dokusuyla kaplıdır. Kıyı kesimlerinde yayvan yapraklı ormanlar ve makilikler bulunurken, iç kesimlere çıkıldıkça çam, kayın, göknar, meşe, ıhlamur gibi iğne yapraklı türler baskın hâle gelir. Fauna açısından ise boz ayı, kaya sansarı, sincap, karaca, kurt, yaban domuzu ve tavşan gibi birçok yaban hayvanına ev sahipliği yapmaktadır.