Ana YazarMuhammed UĞURLU13 Temmuz 2026 13:51

ORCID ID

0000-0002-4614-5657

Teo-terörizm kavramı, antik Yunancada “tanrı” anlamına gelen “teo” ile Latincede “titreme ve korku” anlamına gelen “terror” kelimelerinden türetilmiştir. Teo sözcüğü birleşik bir terim olarak kullanıldığı durumlarda “tanrı veya din” anlamına gelebilmektedir (Etimoloji Türkçe, t.y.). Teo-terörizm, terör hareketlerinin din yoluyla “sözde” meşrulaştırılması için kullanılan bir bileşik kavramdır. Bu kavram, özellikle dinî inançların ve kültürlerin suistimal edilmesiyle ilişkilidir. Ancak eylemler, politik, ekonomik ve sosyal motivasyonlarla desteklenerek şekillenmektedir (Etimoloji Türkçe, t.y.).Teo-terörizm kavramının somut bir örneği, 76 yıldır devam eden ve özellikle Ekim 2023‘ten itibaren İsrail’in Filistinlilere yönelik gerçekleştirdiği sistematik şiddet ve soykırım eylemlerinde açık bir biçimde görülebilmektedir. Nitekim İsrailli yetkililerin ve politikacıların soykırım sürecinde yaptığı açıklamalar, dini referansları araçsallaştırarak siyasi ve toplumsal motivasyonlarla gerçekleştirilen katliamları meşrulaştırma çabalarını yansıtmaktadır【1】. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Gazzelileri Amaleklilere benzetmesi bu hususta verilebilecek en önemli örneklerden biridir. Netanyahu şöyle demektedir: “Kutsal kitabımız, Amalek’in size yaptığını hatırlamalısınız, diyor. Biz hatırlıyoruz, savaşıyoruz. Kahraman birliklerimizin bir ana hedefi var, kana susamış düşmanı tamamen yok etmek ve ülkedeki varlığımızı garanti altına almak.” Benzer şekilde, İsrail’in Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in açıklaması da bu söylemi üretmektedir: “Açık konuşmalıyız. Hamas yok edilmeli dediğimizde şarkı söyleyen, destekleyen, şeker dağıtan herkes, Hamas ve hepsi yok edilmeli.” Yanı sıra İsrail ordu sözcüsü çok daha net bir şekilde, “Hayvanlara böyle davranılmalı. (Gazze’de) elektrik ve su olmayacak, sadece yıkım olacak. Cehennemi istediniz, cehennemi göreceksiniz.” (Efesoy, 2023).Mezkûr açıklamalar ve politikacıların katliam söylemleri, yine kendilerinin ifadesiyle (aslında bağlamından koparılarak araçsallaştırılan) Tevrat’taki pasajlara dayanmaktadır: “… Rab diyor ki, ‘İsraillilere yaptıkları kötülükten dolayı Amaleklileri cezalandıracağım. Çünkü Mısır’dan çıkan İsraillilere karşı koydular. Şimdi git, Ameleklilere saldır. Onlara ait her şeyi tümüyle yok et, hiçbir şeyi esirgeme.Kadın erkek, çoluk çocuk, öküz, koyun, deve, eşek hepsini öldür.” (Samuel 15/1-3). ”Ancak Tanrınız Rab’bin miras olarak size vereceği bu halkların kentlerinde soluk alan hiçbir canlıyı yaşatmayacaksınız. Tanrınız Rab’bin size buyurduğu gibi, onları -Hitit, Amor, Kenan, Periz, Hiv ve Yevus halklarını- tümüyle yok edeceksiniz.” (Tesniye 20/16-17).Teo-terörizm, İsrail’in son dönemdeki tüm faaliyetleri açıklayacak bir kavram olarak görülmektedir. Özellikle bağlamından koparılmış ve siyonizm ideolojisine hizmet edecek şekilde yeniden yorumlanmış dinî referanslar temelinde şekillenen bir politika benimseyen İsrail’in ilerleyen dönemlerde de bu yaklaşıma dayalı politikalarını sürdüreceği öngörülebilir. Bazı Evanjelik Hristiyanların dinsel söylemlerine de hitap eden bu yaklaşım dünya barışı için ciddi tehlikeler barındırmaktadır. Bu bağlamda teo-terörizm, ABD’nin sınırsız desteğini alan İsrail’in【2】 din referanslı katliam politikalarının ideolojik ve operasyonel temellerini anlamak için kritik bir analitik çerçeve sunmaktadır.