Şereflikoçhisar (İlçe)

Şereflikoçhisar, Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan ve Ankara iline bağlı bir ilçedir. Başkent Ankara’ya yaklaşık 150 kilometre uzaklıkta, Tuz Gölü’nün güneydoğusunda konumlanmıştır. Yaklaşık 2.000 km² yüzölçümüne sahip olan ilçe, tipik İç Anadolu bozkır coğrafyasına sahiptir. Karasal iklimin etkili olduğu ilçede yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlı geçer.

İlçe, Ankara'nın Bala ve Evren ilçeleri ile Kırşehir'in Kaman ilçesi, Aksaray ilinin Ağaçören ve Sariyahşi ilçeleri, Konya ilinin Kulu ilçesi ile komşudur. 1642 m² yüzölçümü ile Türkiye’nin ikinci büyük gölü olan Tuz Gölü, ilçe sınırları içinde yer alır. Ayrıca, ilçenin kuzeyinde yer alan Hirfanlı Barajı gölü sulama ve balık üretimi için kullanılmaktadır.

Ankara, Şereflikoçhisar Havadan Görünümü (Şereflikoçhisar Kaymakamlığı)

Tarihçe

Şereflikoçhisar, İç Anadolu’da, tarihi Hititler, Frigler, Romalılar, Bizanslılar ve Selçuklular’a kadar uzanan eski bir yerleşim yeridir. Anadolu Selçuklu döneminde “Koşhisar” olarak anılan şehir, Osmanlı döneminde “Koçhisar” adını almıştır. 17. yüzyıldaki Celali isyanlarında büyük tahribata uğramış, daha sonra bölgeye yerleşen Şerefli Aşireti’nin etkisiyle 18. yüzyıldan itibaren “Koçhisar-ı Karaman” ve ardından “Şerefli Koçhisar” olarak adlandırılmaya başlanmıştır.

“Şerefli” unvanının verilmesiyle ilgili iki temel rivayet bulunmaktadır. Birincisine göre, ad bu bölgede yaşayan ve Osmanlı idari sisteminde özel statüye sahip olan Şerefli Aşireti’nden kaynaklanmaktadır. İkinci rivayete göre ise, ilçe halkının 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda (93 Harbi) gösterdiği kahramanlık ve gönüllü asker desteği nedeniyle, II. Abdülhamid döneminde “Şerefli” unvanı eklenmiştir.

Cumhuriyet döneminde, benzer isimli diğer yerleşimlerle karışıklığı önlemek amacıyla "Şereflikoçhisar" adı resmiyet kazanmış ve ilçe, 1933 yılında Ankara’ya bağlanmıştır.

Coğrafya ve İklim

İlçe, büyük ölçüde düzlüklerden ve bozkır alanlardan oluşur. Dikkat çekici coğrafi unsurlarından biri, doğrudan sınırında yer alan Tuz Gölü’dür. Tuz Gölü, sadece ekonomik değil, aynı zamanda iklimsel olarak da bölgeyi etkiler; göl çevresi genellikle nemsiz ve rüzgârlıdır. Toprak yapısı tarım için kısmen elverişli olsa da, kuraklık ve tuzluluk nedeniyle tarımsal verim sınırlıdır. İlçenin rakımı yaklaşık 975 metredir.

İklimi, İç Anadolu’ya özgü sert karasal iklimdir. Yazlar uzun, sıcak ve kurak geçerken; kışlar soğuk, zaman zaman karlı ve don olaylarına açıktır. Yağışlar genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında görülür.

Nüfus ve Demografik Yapı

Şereflikoçhisar’ın nüfusu, Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü verilerine göre 34.122'dir. Nüfusun büyük kısmı ilçe merkezinde yaşarken, geri kalan kesim çevre köy ve kasabalara dağılmış durumdadır. İlçede son yıllarda göç nedeniyle nüfus artışı oldukça yavaşlamıştır. Özellikle genç nüfus, eğitim ve iş olanakları nedeniyle Ankara, Konya ve Aksaray gibi büyük şehirlere göç etmektedir.

Ankara, Şereflikoçhisar Haritası (Ankara Valiliği)

Nüfusun yaş dağılımı incelendiğinde, yaşlı nüfus oranının giderek arttığı, genç nüfusun ise azaldığı görülmektedir. Bu durum kırsal alanlarda iş gücünün azalmasına neden olurken, bazı köylerin neredeyse tamamen boşalmasına yol açmıştır. İlçede etnik yapı büyük oranda homojen olup, Türk nüfus ağırlıktadır. Ancak geçmişte Balkanlar ve Doğu Anadolu’dan göç eden bazı ailelerin de ilçeye yerleştiği bilinmektedir. Sosyal yaşam geleneksel yapısını büyük oranda korumakta, akrabalık ilişkileri ve mahalle kültürü hala önem taşımaktadır.

Ekonomi

İlçe ekonomisi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayansa da, kurak iklim koşulları tarımsal üretimi sınırlamaktadır. En önemli ekonomik faaliyetlerden biri ise Tuz Gölü'nden elde edilen tuz üretimidir. Türkiye’nin tuz ihtiyacının önemli bir kısmı buradan karşılanmaktadır. Ayrıca ilçede küçük çaplı ticaret ve el sanatlarıyla uğraşan işletmeler bulunmaktadır.

Ankara, Şereflikoçhisar, Tuz Gölü Havzası (AA)

Eğitim ve Kültür

İlçede devlet okullarının yanı sıra, Aksaray Üniversitesi’ne bağlı bir Meslek Yüksekokulu bulunmaktadır. Eğitim seviyesi son yıllarda artış göstermektedir. Kültürel açıdan geleneksel Anadolu yaşamı sürdürülmekte; düğünler, bayramlar ve yerel festivaller halkın bir araya geldiği önemli etkinliklerdir. İlçede halk oyunları ve yöresel kıyafetler gibi kültürel ögeler yaşatılmaya devam etmektedir.

Turizm ve Doğal Güzellikler

Şereflikoçhisar’ın en bilinen doğal güzelliği Tuz Gölü’dür. Göl, her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilmekte, özellikle yaz aylarında fotoğrafçılık ve doğa yürüyüşleri için ilgi görmektedir. İlçeye adını veren tarihi Koçhisar Kalesi kalıntıları da günümüzde hala yer almaktadır. Ayrıca çevredeki Karakaya Kaplıcaları gibi termal kaynaklar da bulunmaktadır.

Ankara, Şereflikoçhisar, Tuz Gölü (Şereflikoçhisar Belediyesi)