2025 Hindistan-Pakistan Krizi

2025 Nisan ve Mayıs aylarında Hindistan ile Pakistan arasında meydana gelen ve sınır ötesi askeri harekâtlar, füze saldırıları, diplomatik yaptırımlar ve sivil kayıplarla sonuçlanan krizdir. Gerilim, 22 Nisan 2025’te Hindistan’ın Cammu ve Keşmir Birlik Toprağı’na bağlı Pahalgam yakınlarındaki Baisaran çayırında sivillere yönelik düzenlenen Pahalgam terör saldırısı sonrasında başlamıştır. Hindistan, bu saldırının Pakistan destekli gruplar tarafından düzenlendiğini ileri sürerek 7 Mayıs 2025'te “Operation Sindoor” adı altında Pakistan ve Pakistan idaresindeki Azad Keşmir’e hava saldırıları düzenlemiştir.

Krizin Arka Planı

22 Nisan 2025 tarihinde, Cammu ve Keşmir bölgesine bağlı Pahalgam kasabasının yaklaşık 5 kilometre kuzeyindeki Baisaran çayırında bir grup silahlı saldırgan, sivilleri hedef almıştır. Saldırı sonucunda 26 kişi hayatını kaybetmiş, 13 kişi yaralanmıştır. Saldırıyı “Kashmir Resistance” adlı bir örgüt üstlenmiştir. Açıklamada, Hindistan’ın bölgedeki demografik yapıyı değiştirdiği öne sürülmüştür.

Saldırı sonrası Hindistan hükümeti, Pakistan’a doğrudan suçlamalarda bulunmuş, sınır ötesi destek iddialarını gündeme getirmiştir. Pakistan ise bu iddiaları reddetmiştir. Kriz bağlamında Hindistan; İndus Suları Antlaşması’nı askıya almış, Pakistan hava yollarına hava sahasını kapatmış, diplomatik personel sayısını azaltmış ve vize muafiyetlerini iptal etmiştir. Pakistan da karşı yaptırımlar açıklamış, iki ülke arasında sınıra yakın bölgelerde karşılıklı ateşlemeler yaşanmıştır.

Hindistan’ın Pakistan ve Azad Keşmir’e Yönelik Hava Saldırıları 

7 Mayıs 2025 tarihinde, Hindistan Silahlı Kuvvetleri tarafından “Operation Sindoor” adıyla başlatılan bir hava operasyonu kapsamında Pakistan ve Azad Keşmir'de dokuz hedef vurulmuştur. Operasyon, yerel saatle 01.05 ile 01.30 arasında gerçekleştirilmiş ve toplam 25 dakika sürmüştür. Hindistan Hava Kuvvetleri adına Kanat Komutanı Vyomika Singh ve Kara Kuvvetleri adına Albay Sofiya Qureshi tarafından yapılan açıklamada, saldırıların güvenilir istihbarata dayandığı ve yalnızca “terörist altyapı” unsurlarının hedef alındığı belirtilmiştir.

Hindistan İçişleri Bakanı Amit Şah, saldırının Pahalgam’daki saldırıya doğrudan yanıt niteliği taşıdığını ifade etmiştir. Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, “teröre karşı sıfır tolerans” politikasını vurgulamış ve sosyal medyada, saldırılarda hayatını kaybedenlerin eşlerine atfen sembolik grafikler paylaşmıştır. Hindistan Savunma Bakanı Rajnath Singh’in operasyonun hemen ardından, ordu, hava kuvvetleri ve donanma komutanlarıyla acil toplantılar gerçekleştirdiği bildirilmiştir.

Hedef Alınan Bölgeler

Saldırılarda hedef alınan başlıca yerleşim ve yapılar şunlardır:

• Muridke (Pencap, Pakistan): Kentte yer alan eğitim kompleksi hedef alınmıştır. Kompleks içerisinde okul, yurt, sağlık merkezi, cami ve lojman yapılarının bulunduğu ve bu yapıların bir kısmının zarar gördüğü bildirilmiştir. Yerel kaynaklar, dört füzenin art arda bölgeye isabet ettiğini belirtmiştir.
• Muzafferabad (Azad Keşmir): Bilal Camii ve çevresi hedef alınmıştır. Cami yapısı yıkıma uğramış, bölgedeki bazı yerleşim birimleri tahliye edilmiştir. Çok sayıda sivilin yaralandığı bildirilmiştir.
• Bagh ve Kotli (Azad Keşmir): Askeri bağlantılı olduğu öne sürülen lojistik hatlar ve haberleşme noktaları hedef alınmıştır.
• Bahawalpur (Pencap, Pakistan): Bölgede birden fazla füze saldırısı gerçekleştirilmiştir. Bu bölgedeki hedeflerin niteliği açıklanmamıştır.

Hava saldırıları, Hindistan basınında “terör altyapılarına karşı nokta operasyon” olarak tanımlanmıştır. Ancak Pakistan, saldırıların doğrudan sivil alanları hedef aldığını açıklamıştır. Pakistan Savunma Bakanlığı, saldırılarda 26 sivilin hayatını kaybettiğini, 48 kişinin ise yaralandığını duyurmuştur.

Muzafferabad kentinde bulunan, Hindistan'ın saldırısında yıkıma uğrayan Bilal Cami, 7 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Pakistan’ın Askeri ve Siyasi Tepkileri

Karşı Operasyonlar 

Hindistan’ın 7 Mayıs 2025 tarihinde gerçekleştirdiği hava saldırılarına karşılık olarak Pakistan Silahlı Kuvvetleri, aynı gün içerisinde Hindistan kontrolündeki Cammu Keşmir bölgesine çeşitli karşı operasyonlar düzenlemiştir. Özellikle Poonch bölgesi hedef alınmış; topçu atışları sonucunda üç Hintli sivilin öldüğü, 32 kişinin yaralandığı bildirilmiştir. Yerel kaynaklar, bölge halkının toplu sığınaklara erişimi olmadığını, sivillerin evlerinde korunmak zorunda kaldığını belirtmiştir.

Pakistan Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Ahmed Şerif Çaudri, Hindistan’a ait toplam altı hava aracının düşürüldüğünü açıklamıştır. Bu araçlar arasında üç Rafale savaş uçağı, bir SU-30, bir MiG-29 ve bir Heron tipi insansız hava aracı bulunduğu belirtilmiştir. Söz konusu araçların Azad Keşmir hava sahasında düşürüldüğü, bazı enkaz parçalarının yerel halk tarafından bulunduğu ve kayda alındığı ifade edilmiştir. Hindistan tarafı ise bu iddialara dair herhangi bir resmi doğrulamada bulunmamıştır. Öte yandan, Hindistan kontrolündeki Pampore bölgesinde kimliği belirsiz bir hava aracına ait enkaz parçaları tespit edilmiştir. Pakistan kaynakları ayrıca, Dudhnial bölgesinde Hindistan’a ait bir kontrol noktasının füze saldırısıyla vurulduğunu ve bir Hint askerî karargâhının hedef alındığını açıklamıştır.

Resmî Açıklamalar ve Siyasi Tutumlar

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 7 ve 8 Mayıs 2025 tarihlerinde yaptığı açıklamalarda, Hindistan’ın saldırılarına karşılık verme hakkını kullandıklarını ve bu hakkın gerektiğinde tekrar kullanılacağını belirtmiştir. Şerif, Pakistan’ın “dayatılan bu savaşa” karşı olduğunu ancak egemenlik ve toprak bütünlüğünü her koşulda koruyacağını ifade etmiştir. Ulusa sesleniş konuşmasında “Hindistan’ın gururu olan beş savaş jeti artık sadece moloz yığınıdır” ifadesini kullanmış; saldırılarda hayatını kaybedenlerin her biri için hesap sorulacağını vurgulamıştır.

Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asıf, Hindistan’ın saldırılarını “gerilimi tırmandırmaya yönelik açık bir davet” olarak tanımlamış, Pakistan ordusunun topyekûn savaşa hazır olduğunu ancak böyle bir savaştan kaçınmayı tercih ettiklerini belirtmiştir. Üç savaş uçağının yakın hava muharebesinde düşürüldüğünü açıklamıştır. Asıf, Hindistan’ın Neelum-Jhelum Hidroelektrik Santrali ve Noseri Barajı gibi altyapı tesislerini hedef almasının uluslararası hukukun ihlali anlamına geldiğini belirtmiştir.

Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Hindistan’ın saldırılarını “egemenlik ihlali” olarak tanımlamış ve konuyu ivedilikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne taşımıştır. Gönderilen resmî bildiride, Hindistan’ın eylemleri “açık saldırganlık” olarak nitelendirilmiş; bu durumun uluslararası barış ve güvenliği tehdit ettiği ifade edilmiştir. Pakistan tarafı, BM Şartı’nın 51. maddesi kapsamında meşru müdafaa hakkını saklı tuttuğunu beyan etmiştir.

Pakistan Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısının ardından açıklamalarda bulunan Başbakan Danışmanı Rana Sanaullah, Hindistan’ın daha ileri adımlar atması hâlinde Pakistan’ın uygun karşılık vereceğini ifade etmiştir. Bununla birlikte, Pakistan’ın gerilimi artıran taraf olmayacağı yönünde uluslararası topluma taahhütte bulunduğunu açıklamıştır.

Pakistan’daki Protestolar ve Cenaze Törenleri

Pakistan’ın güneyindeki Sindh eyaletine bağlı Haydarabad kentinde, Hindistan’ın hava saldırılarına karşılık olarak protesto gösterisi düzenlenmiştir. Öğrenciler tarafından organize edilen gösteride, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile Pakistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Syed Asim Munir’in fotoğraflarının yer aldığı pankartlar taşınmıştır. Protestolarda Hindistan’ın eylemleri kınanmış, saldırılar bölgesel gerilimi artıran bir gelişme olarak değerlendirilmiştir.

Hindistan’ın saldırılarını protesto eden Pakistanlılar, 7 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Hava operasyonları sonucu Pakistan ve Pakistan’a bağlı Azad Keşmir’de birçok sivilin hayatını kaybettiği bildirilmiştir. Bu saldırıların ardından çeşitli kentlerde cenaze törenleri düzenlenmiştir. Pakistan’ın Lahor kenti yakınlarında yer alan Muridke şehrinde, hava saldırısında yaşamını yitiren siviller için geniş katılımlı cenaze töreni yapılmıştır. Benzer şekilde, Azad Keşmir’in Muzafferabad kentine bağlı Shawai mahallesinde de saldırı sonrası cenaze namazı kılınmıştır.

Lahor kenti yakınlarında bulunan Muridke'ye, gerçekleştirilen saldırıda hayatını kaybedenler için düzenlenen cenaze töreni, 7 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Hindistan’daki İç Güvenlik Tedbirleri ve Tatbikatlar

Hindistan İçişleri Bakanlığı, 22 Nisan 2025’te Keşmir’in Pahalgam bölgesinde gerçekleşen ve 26 kişinin hayatını kaybettiği saldırının ardından, artan sınır gerilimi nedeniyle ülke genelinde kapsamlı iç güvenlik önlemleri almıştır. Bu kapsamda, hava saldırılarından önce 244 farklı bölgede sivil savunma tatbikatı düzenlenmesi talimatı verilmiştir.

Tatbikatlarda hava saldırısı uyarı sistemleri, tahliye prosedürleri, karartma senaryoları ve kriz anlarında kamu kurumları arası koordinasyon mekanizmaları test edilmiştir. Eğitim ve sağlık kurumları ile kamuya açık alanlarda gerçekleştirilen tatbikatlara öğrenciler ve sivil halk da dâhil edilmiştir. Tatbikatlar kapsamında broşürler dağıtılmış, bazı simülasyonlar televizyon kanallarında canlı yayınlanmıştır.

Delhi Devlet Okulu’nda düzenlenen bir tatbikata katılan öğrenciler, 7 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Başkent Yeni Delhi’deki uygulamalar örnek teşkil edecek şekilde gerçekleştirilmiştir. Delhi Devlet Okulu’nda öğrenciler için hava saldırısı senaryosuna göre tahliye tatbikatı yapılmış; Dr. Ram Manohar Lohia Hastanesi’nde ise sağlık personeli ve sivil savunma ekiplerinin katılımıyla savaş senaryosu simülasyonu yürütülmüştür.

Attari sınırında Hindistan ve Pakistan arasındaki sınır kapılarına giden barikatlarda alınan güvenlik önlemleri, 7 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Bu tedbirlerle eş zamanlı olarak, Hindistan Sınır Güvenlik Gücü, Pakistan sınırındaki güvenlik seviyesi artırılmıştır. Amritsar yakınlarında bulunan Attari kara sınır kapısında barikatlar kurulmuş, geçiş noktalarında güvenlik kontrolleri yoğunlaştırılmış, sınır hattı boyunca devriye faaliyetleri artırılmıştır. İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamalarda, alınan tüm önlemlerin muhtemel tehditlere karşı halkı ve altyapıyı koruma amacı taşıdığı belirtilmiştir.

Diplomatik Temaslar ve Uluslararası Tepkiler

Türkiye’nin Diplomatik Girişimi

7 Mayıs 2025 tarihinde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif arasında bir telefon görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, görüşmede Hindistan ile Pakistan arasında tırmanan gerilim, 6 Mayıs gecesi gerçekleşen askeri saldırılar ve bölgedeki son gelişmeler detaylı olarak ele alınmıştır.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif - Anadolu Ajansı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede Türkiye’nin Pakistan ile dayanışma içerisinde olduğunu belirtmiş; saldırılarda hayatını kaybeden Pakistanlılar için taziye dileklerini iletmiştir. Ayrıca, Türkiye’nin Cammu-Keşmir’de gerçekleşen saldırıya ilişkin tarafsız, şeffaf ve güvenilir bir uluslararası soruşturma yürütülmesi yönündeki Pakistan teklifini isabetli bulduğunu ifade etmiştir. Erdoğan, Türkiye’nin Güney Asya’da artan askeri gerilimin düşürülmesi için diplomatik kanallar üzerinden her türlü desteği vermeye hazır olduğunu ve bu doğrultuda uluslararası temasların sürdürüleceğini beyan etmiştir.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından sosyal medya platformu X üzerinden kamuoyuna yönelik bir açıklamada bulunmuştur. Açıklamasında, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, Türkiye'nin gösterdiği dayanışma ve destek nedeniyle teşekkür etmiştir.

Birleşmiş Milletler ve ABD Açıklamaları

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, 7 Mayıs 2025 tarihinde yaptığı açıklamada Hindistan’ın Pakistan’a yönelik füze saldırılarından derin endişe duyduğunu belirtmiş; taraflara azami itidal ve diplomatik kanalların işletilmesi çağrısında bulunmuştur. Guterres, bölgede geniş çaplı bir askeri çatışmanın küresel barışı tehdit edebileceğini ifade etmiştir.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir törende Hindistan-Pakistan hattındaki askeri gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulunmuş ve her iki ülkeyle de iyi ilişkilere sahip olduğunu belirtmiştir. Trump, “Her iki tarafın da birbirine misilleme yaptığı bu çatışmanın bir an önce sona ermesi gerektiğini” ifade etmiş; gerekirse çözüm sürecine destek verebileceğini belirtmiştir.

Donald Trump - Anadolu Ajansı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Hindistan ve Pakistan arasında artan gerilimin barışçıl yollarla çözülmesi için çaba gösterilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

İran ve İngiltere'nin Tutumu

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, 8 Mayıs 2025 tarihinde Yeni Delhi’ye gerçekleştirdiği ziyarette, Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar ile görüşmüştür. Bu ziyaret öncesinde Araghchi, Pakistan’da da resmi temaslarda bulunmuştur. İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Araghchi her iki ülkeye de gerilimi tırmandırmamaları yönünde çağrıda bulunmuş; bölgesel barışın korunmasının ekonomik iş birliği ve istikrar açısından kritik olduğunu ifade etmiştir.

İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy ise yaptığı basın açıklamasında, Hindistan’ın füze saldırılarını “ciddi bir tırmandırma” olarak nitelendirmiş, Pahalgam saldırısının terörle bağlantısının tarafsız biçimde soruşturulması gerektiğini savunmuştur. Lammy, tarafları uluslararası hukuk çerçevesinde kalmaya ve diplomatik mekanizmaları işletmeye davet etmiştir.

Çin Dışişleri Bakanlığı’nın Açıklaması

Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Hindistan’ın hava saldırıları “endişe verici” olarak tanımlanmış ve taraflara itidal çağrısında bulunulmuştur. Açıklamada, mevcut durumun daha fazla karmaşaya yol açmaması gerektiği vurgulanmıştır.

Sivil Altyapıya ve Günlük Hayata Yönelik Etkiler

Hava Sahası Kısıtlamaları ve Uçuş İptalleri

Hindistan’ın başlattığı füze saldırılarının ardından Pakistan Sivil Havacılık Otoritesi, Karaçi, Lahor ve Sialkot havalimanlarında uçuş operasyonlarını durdurmuştur. Açıklamaya göre, uçuşlara geçici olarak ara verilmiş; bazı hava yolları, rotalarını değiştirerek uçuşlarını diğer şehirlere yönlendirmiştir.

Türk Hava Yolları, İstanbul’dan İslamabad ve Lahor’a yapılması planlanan karşılıklı uçuşlarını iptal ettiğini açıklamıştır. 7 Mayıs 2025 ve öncesinde düzenlenmiş biletler için yolculara cezasız rezervasyon değişikliği ve iade hakkı tanınmıştır. Pakistan’ın hava sahasını kısmi olarak kapatmasının ardından Hindistan’da da önlemler alınmış; ülkenin kuzey bölgelerindeki 20’den fazla havaalanı 10 Mayıs 2025 tarihine kadar sivil uçuşlara kapatılmıştır.

Hindistan’ın saldırıları protesto eden Pakistan halkı, 7 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Eğitim Kurumlarında Faaliyetlerin Askıya Alınması

Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yerel yönetim, güvenlik riskleri nedeniyle kent genelindeki tüm eğitim kurumlarında eğitime bir gün süreyle ara verildiğini açıklamıştır. Pencap Eyaleti Başbakanı Meryem Navaz Şerif de X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, kamu güvenliği gerekçesiyle Pencap eyaletindeki tüm eğitim kurumlarının geçici olarak kapatıldığını duyurmuştur.

Hastanelerde Olağanüstü Hâl Uygulamaları

Pakistan’ın Pencap eyalet hükümeti, Hindistan’ın hava saldırılarının ardından bölgedeki tüm kamu hastanelerinde olağanüstü hâl ilan etmiştir. Hastanelerde toplam yatak kapasitesinin en az yarısının acil vakalara ayrılması talimatı verilmiş; personel izinleri iptal edilmiştir. Kan bağışı çağrısı yapılmış ve ameliyat dışı işlemler ertelenmiştir.

Sivil Alanlara Yönelik Fiziksel Hasar ve Tahliyeler

Muzafferabad’da yer alan Neelum-Jhelum Hidroelektrik Santrali, Hindistan’ın füze saldırısında hedef alınmış ve santralin hidrolik koruma ünitesinde yapısal hasar meydana gelmiştir. Santrale ait bir ambulans da saldırı esnasında isabet almıştır. Pakistanlı yetkililer, tesisin su alım kapaklarının zarar gördüğünü açıklamıştır.

Keşmir’in Kotli bölgesindeki hasar gören Abbas Camii, 7 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Lahor kentinde Hindistan’a ait olduğu öne sürülen bir insansız hava aracı düşürülmüş; olay yerinde çok sayıda patlama sesi duyulmuş ve çevre halkı kısa süreli panik yaşamıştır. Olay bölgesine polis ve kurtarma ekipleri sevk edilmiştir.

Hindistan’a Ait SİHA’ların Düşürülmesi ve Sınır Ötesi Gerginlik

8 Mayıs 2025 tarihinde Pakistan Ordusu Halkla İlişkiler Birimi (ISPR) tarafından yapılan açıklamada, Hindistan’a ait toplam 25 adet “Harop” tipi kamikaze SİHA’nın Pakistan hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiği bildirilmiştir. Söz konusu insansız hava araçlarının enkazlarının çeşitli bölgelerden toplandığı ve incelemelerin sürdüğü belirtilmiştir.

İnsansız hava araçlarının enkazları, 8 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Pakistan Ordusu Genel Müdürü Korgeneral Ahmed Şerif Chaudhry, gece saatlerinden itibaren Hindistan’ın Pakistan topraklarına çok sayıda SİHA gönderdiğini; bu saldırıların ülkenin farklı eyaletlerinde etkili olduğunu açıklamıştır. Etkisiz hale getirilen SİHA’ların düştüğü bölgeler arasında Lahor, Attock, Gujranwala, Bahawalpur, Chakwal, Karaçi, Miano, Chor ve Rawalpindi kentleri yer almıştır.

Saldırılar sırasında Lahor’da dört Pakistan askerinin, Sind eyaletine bağlı Miano bölgesinde ise bir sivilin yaralandığı; Attock şehrinde düzenlenen bir başka saldırı sonucunda ise bir sivilin hayatını kaybettiği açıklanmıştır.

Karaçi'de İHA saldırılarında hasar gören bir bina, 8 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Pakistan güvenlik kaynakları, Kontrol Hattı (LoC) boyunca Hindistan ordusuna ait iki karargâhın imha edildiğini ve 50’den fazla Hint askerinin öldürüldüğünü ileri sürmüştür. Yetkililer, bu saldırıların “karşılıksız bırakılmayacağını” ve Pakistan’ın yanıt verme kapasitesinin sürdüğünü belirtmiştir.

İlgili SİHA’ların, İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii (IAI) tarafından geliştirilen “Harop” tipi kamikaze dronlar olduğu bildirilmiştir.

Aynı gün Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar, parlamentoya yaptığı açıklamada, Hindistan’a ait savaş uçaklarının Çin üretimi “J-10C” savaş uçaklarıyla düşürüldüğünü açıklamıştır. Açıklamada, Pakistan Hava Kuvvetleri tarafından Fransız yapımı üç Rafale uçağı dâhil beş Hint savaş uçağının J-10C uçaklarıyla vurulduğu belirtilmiştir.

Keşmir Hattındaki Askeri Saldırılar, Yerel Tahliyeler ve Kurumsal Önlemler

Pakistan Ordusu’nun Keşmir’deki Askerî Hedeflere Saldırıları

8 Mayıs 2025 günü Pakistan Silahlı Kuvvetleri tarafından, Hindistan idaresindeki Cammu Keşmir bölgesine yönelik çeşitli askeri saldırılar düzenlenmiştir. Baramulla bölgesinin kuzeyinde yer alan Uri kasabasına bağlı yerleşim yerleri hedef alınmıştır. Ayrıca Cammu kentinde bulunan Cammu Havalimanı’na insansız hava aracı ve füze saldırıları gerçekleştirilmiştir. Hindistan medyasında yer alan haberlere göre Pakistan ordusunun mühimmat depolarına da saldırılar düzenlediği, bu kapsamda Akhnoor, Samba, Baramulla ve Kupwara bölgelerinde yüksek şiddetli patlamalar meydana geldiği bildirilmiştir. Hindistan savunma sistemlerinin karşılık verdiği aktarılmış; resmi doğrulama ise henüz yapılmamıştır

Keşmir'de Yerel Tahliyeler ve Sığınma Faaliyetleri

Aynı gün, Cammu Keşmir’in kuzeyinde yer alan Uri kasabası ve çevresindeki sınır köylerinde güvenlik gerekçesiyle tahliye işlemleri uygulanmıştır. Pakistan’ın düzenlediği saldırıların ardından, Hindistan’ın Keşmir sınır hattında güvenlik önlemleri artırılmış; bazı köy sakinleri geçici olarak sığınaklara yerleştirilmiştir. Özellikle Salamabad köyünde sivil yerleşim alanları zarar görmüş; bölge halkı, bölgedeki güvenlik güçleri eşliğinde güvenli alanlara yönlendirilmiştir. Güvenlik birimleri bölgede yoğun devriye faaliyeti yürütmüştür

Sınır Hattında Çatışmalar ve Sivil Kayıplar

8 Mayıs gecesi Pakistan ile Hindistan arasında fiilî sınır hattı olan Kontrol Hattı (LoC) boyunca çatışmalar yaşanmıştır. Yerel güvenlik yetkililerine göre, çatışmalar sonucunda Pakistan kontrolündeki Azad Keşmir bölgesinde en az dört sivil hayatını kaybetmiş, on iki kişi yaralanmıştır. Hindistan idaresindeki Cammu Keşmir bölgesinde ise bir sivilin öldüğü ve iki kişinin yaralandığı bildirilmiştir. 

Pakistan’ın Saldırılara İlişkin Resmî Açıklamaları

Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Hindistan’ın Pencap bölgesinde sivillerin hedef alındığına ilişkin iddiaları reddetmiştir. Aynı açıklamada, Hindistan basınında Pakistan’ın Pathankot ve Srinagar’a saldırı düzenlediğine dair haberlerin gerçeği yansıtmadığı belirtilmiştir. Pakistan Dışişleri Bakanlığı bu haberleri “asılsız” olarak tanımlamış ve uluslararası topluma Hindistan’a itidal çağrısı yapılmasını istemiştir. ISPR Genel Müdürü Korgeneral Ahmed Şerif Chaudhry, Pakistan’a atfedilen saldırı görüntülerinin kurgu olduğunu belirtmiş ve “saldırılar gerçekleştiğinde dünya bunu doğrudan öğrenecektir” açıklamasında bulunmuştur.

Ulusal Sağlık Acil Durum Merkezi’nin Kurulması

Pakistan Sağlık Bakanlığı, artan çatışma ortamı ve saldırı ihtimaline karşı Ulusal Sağlık Acil Durum Merkezi kurulduğunu açıklamıştır. Dawn gazetesinin haberine göre merkez, ülkedeki sağlık kuruluşları ve bölgesel birimlerle 7 gün 24 saat koordinasyon içinde çalışacaktır. İslamabad’da sağlık çalışanlarının izinleri iptal edilmiş; Pencap eyaletindeki kamu hastanelerinin yatak kapasitesinin en az %50’si acil müdahaleler için ayrılmıştır. Bu uygulamanın, sağlık sisteminin kriz zamanlarında hızlı müdahale kapasitesini artırmaya yönelik olduğu ifade edilmiştir.

Sivil Uçuş Operayonlarının Yeniden Başlatılması

Hindistan ve Pakistan arasında tırmanan kriz nedeniyle 6 Mayıs 2025’te askıya alınan sivil uçuş operasyonları, 8 Mayıs 2025 itibarıyla Pakistan genelindeki tüm havalimanlarında yeniden başlatılmıştır. Pakistan Havalimanları İdaresi tarafından yapılan açıklamada, son olarak Karaçi’deki Jinnah Uluslararası Havalimanı’nın da faaliyete geçtiği duyurulmuştur. Daha önce Lahor, İslamabad ve Sialkot dahil olmak üzere birçok havalimanında geçici olarak durdurulan uçuşlar yeniden düzenlenmiştir. FlightRadar24 verilerine göre, 6–7 Mayıs 2025 tarihleri arasında Hindistan’dan 430 uçuşun iptal edildiği, Pakistan’daki uçuşların %17’sinin yapılamadığı ve uluslararası seferlerde güzergâh değişiklikleri nedeniyle uçuş sürelerinin uzadığı bildirilmiştir.

Pakistan’ın “Bunyan Marsoos” Operasyonu ve Karşılıklı Havalimanı Saldırıları

Pakistan Silahlı Kuvvetleri, 10 Mayıs 2025 tarihinde Hindistan’a karşı “Bunyan Marsoos” adı verilen geniş kapsamlı bir askeri operasyon başlattığını açıklamıştır. Operasyonun gerekçesi olarak, Hindistan’ın 9 Mayıs gecesi Pakistan topraklarında yer alan üç askeri hava üssüne düzenlediği füze saldırıları gösterilmiştir. Bu saldırılarda İslamabad yakınlarındaki Nur Khan Hava Üssü ile Pencap eyaletindeki Murid ve Shorkot hava üsleri hedef alınmıştır. Pakistan Genelkurmay Başkanlığı, atılan füzelerin bir kısmının hava savunma sistemleri tarafından durdurulduğunu, bazı füzelerin ise üs bölgelerine isabet ederek sınırlı yapısal hasara yol açtığını bildirmiştir.

Saldırıların ardından Pakistan, 10 Mayıs sabahı Hindistan’a karşı karşılık vermiştir. Bu kapsamda, Hindistan’ın kuzeybatısında bulunan Suratgarh, Sirsa, Bathinda ve Akhnoor’daki askeri hava üsleri hedef alınmıştır. ISPR tarafından yapılan açıklamada, bu üslerin Hindistan’ın füze operasyonlarında aktif olarak kullanıldığı belirtilmiş; Pakistan’ın saldırılarının yalnızca askeri altyapılara yönelik olduğu ve sınırlı kapsamda gerçekleştirildiği vurgulanmıştır.

Pakistan'ın Cammu şehrine düzenlediği saldırının ardından şehirde zarar gören bazı binalar ve araçlar, 10 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

“Bunyan Marsoos” operasyonu çerçevesinde Pakistan tarafından Hindistan topraklarında ve Cammu Keşmir’deki çeşitli askeri noktalar da hedef alınmıştır. Bu çerçevede Pathankot, Udhampur, Sirsa, Bathinda ve Akhnoor’daki hava üslerinin yanı sıra Nagrota’daki BrahMos füze bataryası, Derangyari’deki topçu mevzisi, Uri’deki ikmal deposu ve KG Top bölgesindeki bir tugay karargâhı da saldırıya uğrayan noktalar arasında yer almıştır. ISPR, bu hedeflerin daha önce Hindistan saldırılarında aktif olarak kullanıldığını öne sürmüştür.

Pakistan Hava Kuvvetleri’ne ait bir JF-17 savaş uçağından fırlatılan hipersonik füze ile Hindistan’a ait bir S-400 hava savunma sisteminin imha edildiği bildirilmiş; saldırıya ilişkin görüntülerin medya kuruluşlarıyla paylaşıldığı duyurulmuştur.

Hindistan'ın Karaçi'ye SİHA saldırısı düzenlemesinin ardından Rawalpindi'de konuşlanan güvenlik güçleri, 10 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Pakistan Ordusu Halkla İlişkiler Birimi (ISPR) Genel Müdürü Korgeneral Ahmed Şerif Chaudhry, 10 Mayıs itibarıyla Pakistan hava savunma unsurlarının Hindistan’a ait İsrail yapımı toplam 77 silahlı insansız hava aracını etkisiz hâle getirdiğini açıklamıştır. Aynı açıklamada, Hindistan saldırıları sonucunda Pakistan’da 33 sivilin hayatını kaybettiği, 62 kişinin yaralandığı ve bazı Pakistan askerlerinin hafif şekilde yaralandığı bildirilmiştir.

Füze Suçlamaları ve Uluslararası Tepkiler

10 Mayıs 2025 sabahı itibarıyla Hindistan ve Pakistan, birbirlerini karşılıklı olarak füze saldırıları gerçekleştirmekle suçlamıştır. Hindistan Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Pakistan’ın gece saatlerinde Jammu bölgesinde çeşitli sivil yapıları ve dini mekânları hedef aldığı, saldırılarda insansız hava araçlarının kullanıldığı belirtilmiştir. Açıklamada, Shambhu Tapınağı dâhil olmak üzere ibadethaneler ve bazı kamu binalarının zarar gördüğü; gönderilen İHA’ların bir bölümünün Hindistan ordusu tarafından etkisiz hale getirildiği bildirilmiştir.

Pakistan'ın Cammu şehrine düzenlediği saldırının ardından şehirde zarar gören bazı binalar ve araçlar, 10 Mayıs 2025 - Anadolu Ajansı

Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Hindistan’dan Pakistan’a yönelik fırlatılan füzelerin ardından “Bunyan Marsoos” operasyonunun başlatıldığını ve Pakistan’ın savunma hakkını kullandığını açıklamıştır. Savunma Bakanı Khawaja Asıf da Hindistan’ın füze saldırılarını “yüksek provokasyon” olarak nitelendirmiş; ülke genelindeki tüm hava üslerinin koruma altına alındığını ve ordunun kara, hava ve deniz unsurlarının tam teyakkuz hâlinde olduğunu belirtmiştir.

ISPR, Hindistan tarafından Adampur bölgesinden fırlatıldığı bildirilen altı balistik füzeden birinin aynı bölgeye düştüğünü, diğer beşinin ise Pakistan’ın Pencap eyaletindeki Amritsar kentine isabet ettiğini açıklamıştır. Füze saldırılarına ilişkin bazı görüntülerin değerlendirme sürecinde olduğu belirtilmiştir.

Bu gelişmelerin ardından Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Ulusal Komuta Otoritesi’ni olağanüstü toplantıya çağırmıştır. Pakistan sivil havacılık otoriteleri, ülke genelinde hava sahasının geçici olarak kapatıldığını ve iç-dış hat uçuşlarının büyük bölümünün askıya alındığını bildirmiştir.

Uluslararası düzeyde birçok diplomatik açıklama yapılmıştır. 9 Mayıs’ta ABD Dışişleri Bakanlığı, taraflara azami itidal çağrısı yapmış; nükleer kapasiteye sahip iki ülke arasında yaşanacak bir tırmanmanın küresel güvenliği tehdit edeceğini vurgulamıştır. Avrupa Birliği yetkilileri, diyalog kanallarının açık tutulması gerektiğini belirtmiş; Çin Dışişleri Bakanlığı ise her iki tarafı “egemenlik haklarına saygı çerçevesinde hareket etmeye” davet etmiştir. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Sözcüsü, BM’nin yaşanan gelişmelerden derin kaygı duyduğunu açıklamış; Hindistan ve Pakistan hükümetleriyle doğrudan temas hâlinde olunduğu, sivillerin korunmasının öncelikli meselelerden biri olarak ele alındığı belirtilmiştir.

Hindistan ile Pakistan Arasında Açıklanan Ateşkes Mutabakatı

10 Mayıs 2025 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Hindistan ve Pakistan’ın "tam ve derhal yürürlüğe girecek" bir ateşkes üzerinde mutabakata vardıklarını kamuoyuna açıklamıştır. Trump, ateşkes kararının ABD’nin arabuluculuğunda gerçekleşen diplomatik görüşmelerin ardından alındığını belirtmiştir. ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, tarafların görüşmelere katılımı ve çatışmaların durdurulması yönündeki tutumları memnuniyetle karşılanmıştır.

Ateşkesin ilan edilmesinden kısa bir süre sonra Pakistan hükümeti, anlaşmanın yürürlüğe girdiğini doğrulamış ve mutabakata bağlılığını açıklamıştır. Hindistan tarafından ise doğrudan bir teyit verilmemiş, ancak resmi makamlar aracılığıyla ateşkese ilişkin dolaylı açıklamalar kamuoyuna yansımıştır.

Ateşkesin Ardından Diplomatik Açıklamalar ve Güvenlik Değerlendirmeleri 

Hindistan Hükümetinin Açıklamaları ve Sınır Güvenliği Uygulamaları

Hindistan Dışişleri Bakanlığı, 11 Mayıs 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, ateşkesin ilanından sonra Pakistan tarafından sınır ötesinden yapılan saldırılar nedeniyle anlaşmanın ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Bakanlık, Hindistan’ın ateşkese bağlı kaldığını ancak benzer eylemlerin tekrarı hâlinde gerekli karşılığın verileceğini bildirmiştir.

Yerel yönetimler tarafından yapılan bilgilendirmelere göre, sınır köylerinde alarm sistemleri çalışmaya devam etmiş; bazı bölgelerde siviller geçici olarak tahliye edilmiştir. Güvenlik nedeniyle bazı köylere henüz dönüş izni verilmemiştir.

Pakistan Hükümetinin Açıklamaları ve Diplomatik Değerlendirmeleri

Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, 11 Mayıs 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, Pakistan’ın ateşkese eksiksiz şekilde riayet ettiğini ifade etmiştir. Dar, Hindistan’ın ateşkesin ihlal edildiğine dair açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını ve bu tür beyanların taraflar arası tansiyonu artırabileceğini belirtmiştir.

Aynı açıklamada, ateşkese zemin hazırlayan diplomatik süreçte 30’dan fazla ülkenin katkı sunduğu, özellikle Birleşmiş Milletler, Çin ve Avrupa Birliği gibi aktörlerin yapıcı rol oynadığı belirtilmiştir. Pakistan Dışişleri Bakanlığı, Hindistan tarafından yapılan değerlendirmelerin “tek taraflı suçlama” niteliği taşıdığını ve bölgesel istikrarın sağlanabilmesi için diplomatik sorumluluğun her iki tarafa ait olduğunu açıklamıştır.

Pakistan hükümeti, Keşmir meselesine ilişkin olarak yapılacak çözüm girişimlerinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına uygun biçimde ve Keşmir halkının kendi kaderini tayin hakkını gözeterek yürütülmesi gerektiğini savunmuştur.

ABD’nin Açıklamaları

10 Mayıs 2025’te Hindistan ve Pakistan arasında sağlanan ateşkesi duyuran ABD Başkanı Donald Trump, 11 Mayıs’ta yaptığı ikinci açıklamada, taraflar arasında uzun süredir çözülemeyen Keşmir meselesine yönelik diplomatik girişimlerde bulunacağını bildirmiştir. Trump, Hindistan ve Pakistan ile birlikte çalışarak “bin yıl sonra dahi olsa” Keşmir konusunda bir çözüm bulunup bulunamayacağını değerlendirmek istediğini ifade etmiştir.

Aynı açıklamada Trump, ABD’nin Hindistan ve Pakistan ile ticari ilişkileri “önemli ölçüde artırma” niyetinde olduğunu da belirtmiştir. ABD Dışişleri Bakanlığı, söz konusu ateşkesin yalnızca geçici bir askeri duraklama değil, taraflar arasında bölgesel istikrara giden diplomatik sürecin başlangıcı olarak görülmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı ise bu açıklamalara cevaben, Keşmir meselesinin ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına uygun, adil ve kalıcı bir çözümle ele alınabileceğini ve bu çözümün Keşmirlilerin “kendi kaderini tayin hakkını” içermesi gerektiğini ifade etmiştir.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 11 Mayıs 2025’te yaptığı açıklamada, Hindistan ve Pakistan arasında gerçekleşen ateşkesin ardından taraflarla sürdürülecek kapsamlı müzakereler için tarafsız bir mekânda toplantı yapılacağını bildirmiştir. Açıklamada, her iki tarafın da bu görüşmelere ilkesel olarak olumlu yaklaştığı ve bölgesel istikrarın yeniden tesisi için diplomatik yolların açık tutulması gerektiği vurgulanmıştır.

Avrupa Birliği Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Hindistan Dışişleri Bakanı S. Jaishankar ve Pakistan Başbakan Yardımcısı Muhammed İshak Dar ile ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdiğini ve tarafların ateşkese bağlı kalmasının önemini vurguladığını belirtmiştir.