Ana YazarKübranur ÜNAL13 Temmuz 2026 13:49

ORCID ID

0000-0001-7940-4590

Filistin’deki eğitim seviyesi sınırlı fiziksel altyapı, kaynak eksikliği, güvenlik sorunları ve tüm engellere rağmen oldukça yüksektir. Filistin halkının eğitime bu denli önem vermesinin sebebi ulusal kimliklerini korumayı, uluslararası alanda daha güçlü bir konum elde etmeyi ve toplumsal direnci güçlendirmeyi amaçlamalarından kaynaklanmaktadır【1】. Filistin’de eğitim denildiğinde ilk olarak akla gelen Filistin üniversiteleridir (Nelson, 2021: 68). Filistin üniversiteleri, eğitim kurumları olmanın ötesinde toplumsal bilinçlenmeyi sağlama, kültürel kimliği koruma ve yaşatma rolleri nedeniyle sosyal süreçlerde etkilidir. İsrail işgalciliği altında yaşanan baskı ve zorlamalara rağmen Filistin topraklarında başta Gazze ve Batı Şeria olmak üzere birçok aktif üniversite bulunmaktadır (Medea’s Information Files, 2004).Filistin’de ülkenin sağlık sistemine nitelikli hekimler yetiştirmek amacıyla tıp eğitimine ayrı bir önem verilir. Tıp fakülteleri, 2 aşama içeren 6 senelik eğitimden oluşur. Birinci aşama, ilk 3 senede anatomi, fizyoloji, mikrobiyoloji, patoloji, biyokimya gibi temel tıp eğitimi dersleri içermektedir, ikinci aşama ise klinik tıp eğitimi dersleri ve hastanelerdeki uygulamalı derslerden oluşmaktadır (Kerr Winter vd., 2015).Sağlık alanındaki birçok zorluğa rağmen Gazze’de iki tıp fakültesi bulunmaktadır. Bu fakülteler, Filistinli öğrencilerin tıp okumak için yurt dışına seyahat etmek zorunda kalmamaları ve Filistin’in acil ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuştur. Gazze el-Ezher Üniversitesi Tıp Fakültesi, 1999 yılında Gazze Şeridi’nde kurulan ilk tıp fakültesi olma özelliğini taşımaktadır. Kurulduğu yıldan bu yana güncellenmiş sağlık teknolojilerini uygulayabilen kabiliyetli hekimler mezun etmiştir (Al Azhar University, 2024). 2006 yılında kurulan Gazze İslam Üniversitesi Tıp Fakültesi ise sağlık hizmetlerine katkı sağlayacak bilgi ve beceriye sahip hekimler yetiştirmeyi amaçlamaktadır. (Islamic University of Gaza, 2024). Gazze Şeridi’nde tek üniversite hastanesi olarak bilinen Türk-Filistin Dostluk Hastanesi, Gazze İslam Üniversitesi Tıp Fakültesi kampüsünde 2011 senesinde Türk İş birliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) tarafından inşa edilmeye başlamış, 2017 senesinde ise yapımı tamamlanmıştır (TİKA, 2020). Bu hastane kanser hastaları için Gazze’de hizmet veren tek merkez niteliğindedir (ElGebaly & Al Badarneh, 2024).Gazze’deki tıp fakülteleri, sadece tıp eğitimi vermekle yetinmemekte aynı zamanda Filistin’de sağlık hizmetlerinin kesintisiz devam etmesini sağlamaktadır. Ekim 2023 itibarıyla İsrail’in Gazze’ye yönelik başlattığı saldırılar bölgedeki sağlık altyapısını ciddi şekilde bozmuştur【2】. Gazze’de kanser hastalarının tedavi edildiği Türk-Filistin Dostluk Hastanesi saldırılar sonrası büyük hasar alarak kullanılmaz hale gelmiştir. Hastalarının bir kısmı tedavi edilmek üzere Türkiye’ye getirilmiştir (TRTWorld, 2024). İşgal ne yazık ki Gazze’deki tıp fakültelerinin işleyişini de doğrudan etkilemiştir. Gelinen noktada Gazze’deki tıp fakültelerinde eğitim gören öğrencilerin eğitimleri kesintiye uğramış ve mezuniyetleri ertelenmiştir (Gaza Universities, 2024). Ekim 2023’ten itibaren Gazzeli öğrencilerin yurt dışına gitme olasılıkları daha zor hale gelse de uluslararası organizasyonlar burs ve eğitim yardımları ile sınırlı sayıda öğrenciye destek olmaya çalışmışlardır (Al Quds Foundation for Medical Schools in Palestine, 2024). Yurt dışında eğitimlerini tamamlayarak mezun olmak isteyen tıp fakültesi öğrencileri, tüm ekonomik ve psikososyal zorluklara rağmen bu işin üstesinden gelmeye çalışmaktadırlar. Çünkü yurt dışına gitmek, sadece akademik bir hedef olmaktan çok, aynı zamanda Filistin toplumunun yeniden inşasında önemli bir stratejiye dönüşmüştür.