Prens Sabahattin Türbesi

Prens Sabahattin Türbesi, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde yer alan, Osmanlı devlet adamı Mahmut Celaleddin Paşa ile oğlu Sultanzade Mehmet Sabahaddin Bey'in mezarlarını barındıran mimari yapıdır.

Türbe, İstanbul ili, Eyüpsultan ilçesi, Bostan İskelesi mevkii üzerinde konumlanmaktadır. Yapı, günümüzde Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul Türbeler Müze Müdürlüğü'ne bağlı 122 türbeden biri olarak tescillidir.^【1】

Yapı, inşa edildiği dönemde müstakil bir türbe olarak değil, bitişiğinde yer alan Hüsrev Paşa Türbesi’nin türbedar odası olarak tasarlanmıştır. Ancak, II. Abdülhamid devrinde liberal-meşrutiyetçi çevrelere yakınlığı sebebiyle baskı gören ve bir dönem göz hapsinde tutulan Damad Mahmut Celaleddin Paşa'nın vefatı üzerine buraya defnedilmesiyle yapı türbe niteliği kazanmıştır.^【2】

Türbede medfun bulunan Prens Sabahattin (Mehmet Sabahaddin), 1879 yılında İstanbul'da doğmuş ve 1948 yılında vefat etmiştir. Babası Bahriye Nazırı Gürcü Halil Rıfat Paşa'nın oğlu Mahmut Celaleddin Paşa, annesi ise Sultan Abdülmecid'in kızı ve II. Abdülhamid'in kız kardeşi Seniha Sultan'dır.^【3】

Annesinin hanedan mensubiyeti nedeniyle "Sultanzade" unvanını taşıyan Sabahattin, Batı dünyasında "Prens" unvanıyla tanınmıştır. 1899 yılında ailesi üzerindeki siyasi baskılar nedeniyle Paris'e kaçmış ve burada Jön Türkler hareketine dahil olmuştur.^【4】

Türbe, 19. yüzyıl Osmanlı mimarisinde yaygın olan Ampir üslubunu yansıtan öğelere sahiptir. Kare plan şeması üzerine inşa edilen yapının üzeri bir kubbe ile örtülüdür. Dış cephelerin tamamı mermer kaplıdır. Giriş cephesi, ana duvar hattına kıyasla bir miktar geriye çekilerek sade bir kapı açıklığı ile düzenlenmiştir.^【5】

^Sandukalar (T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı)

Yapının iki ana cephesinde yuvarlak kemerli üçer adet büyük pencere bulunmaktadır. Bu pencereler, belirgin kilit taşları ile vurgulanmış ve madeni döküm şebekelerle donatılmıştır.

Söz konusu pencere düzeni, iç mekanın aydınlatılmasını sağlarken aynı zamanda yapının dış estetiğine 19. yüzyılın neoklasik karakterini kazandırmaktadır.^【6】

Türbenin iç mekanı yoğun bitkisel ve geometrik bezemelerle süslenmiştir. İçeride toplam üç adet sanduka yer almaktadır.^【7】