Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.
Tekirdağ, Türkiye'nin kuzeybatısında, Marmara Bölgesi’nin Trakya yakasında yer alan bir ildir. Doğuda İstanbul, güneyde Marmara Denizi ve Çanakkale, batıda Edirne, kuzeyde Kırklareli ve kuzeydoğuda Karadeniz ile çevrilidir. 30 Mart 2014’te yapılan yerel seçimlerin ardından büyükşehir statüsü kazanmıştır. Tekirdağ’ın merkez ilçesi Süleymanpaşa’dır. 2023 yılı sonu itibarıyla ilin nüfusu 1.187.162’dir ve yüzölçümü 6.190 km²'dir.
Tekirdağ, tarih boyunca Traklar, Yunanlar, Romalılar, Bizanslılar ve Osmanlılar gibi farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Coğrafi konumu nedeniyle stratejik öneme sahip olan şehir, ticaret, tarım ve sanayi alanlarında önemli gelişmeler kaydetmiştir. Osmanlı döneminde bir liman ve tarım kenti olarak öne çıkan Tekirdağ, Cumhuriyet dönemiyle birlikte sanayi ve ticaret alanında da büyümeye başlamıştır.
Tekirdağ’ın bilinen en eski yerleşim izleri, Alt Paleolitik Çağ’a kadar uzanmaktadır. Bölgede yapılan arkeolojik kazılarda, özellikle Karansıllı köyü yakınlarında bulunan Yatak, Kuştepe ve Balıtepe gibi alanlarda bir milyon ila 250 bin yıl öncesine tarihlenen taş aletlere rastlanmıştır. Kalkolitik Çağ’dan itibaren Tekirdağ’ın çeşitli yerleşimlere ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. Menekşe Çatağı Höyüğü gibi kazı alanları, burada MÖ 4.300’lerden itibaren yerleşim olduğunu göstermektedir.
Tekirdağ, Trakya'nın diğer bölgeleri gibi, Traklar tarafından iskan edilmiştir. Trak boylarının yerleştiği bölge, Odris Krallığı gibi güçlü devletlerin kontrolü altında bulunmuştur. Antik çağda bölgedeki en önemli yerleşim yerlerinden biri Bisanthe idi. MÖ 6. yüzyılda Sisam Adası’ndan gelen Yunan koloniciler, bugünkü Barbaros beldesi civarında Bisanthe kentini kurmuşlardır. Bu dönemde Traklarla Yunanlar arasında ticari ve kültürel etkileşim gerçekleşmiştir.
MÖ 2. yüzyılda Roma’nın kontrolüne giren Tekirdağ, bu dönemde Rhaedestos adıyla bilinmekteydi. Roma döneminde kent, Egnatia Yolu’nun bir parçası olarak önemli bir ticaret merkezi haline geldi. Plinius ve Prokopius gibi antik tarihçiler, bölgeden bahsetmiştir.
Roma’nın bölünmesinin ardından Tekirdağ, Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu’nun sınırları içinde kaldı. Bizans döneminde Rodosto olarak adlandırılan kent, imparatorluğun önemli tahıl üretim merkezlerinden biri haline geldi. Tekirdağ, Bizans döneminde zaman zaman Bulgarlar ve Peçenekler tarafından saldırıya uğradı. 813 ve 1206 yıllarında Bulgar akınları sonucunda büyük tahribat yaşandı.
Osmanlılar, 1357 yılında Şehzade Murad (I. Murad) önderliğinde Tekirdağ’ı fethettiler. Fetihten sonra Osmanlı idaresi altında Tekirdağ, gelişen bir ticaret ve tarım merkezi haline geldi. Osmanlılar başlangıçta kente Rodosçuk adını verdiler. 18. yüzyıldan itibaren Tekfur Dağı adı kullanılmış, Cumhuriyet döneminde ise bu isim Tekirdağ olarak değiştirilmiştir.
17. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin önemli devlet adamlarından Sadrazam Rüstem Paşa, Tekirdağ’da cami, hamam ve çarşı gibi yapılar inşa ettirmiştir. Evliya Çelebi, 17. yüzyılda Tekirdağ’ı gezmiş ve kentin önemli bir liman kenti olduğunu yazmıştır. 1703 yılında Macar Prensi II. Ferenc Rákóczi, Osmanlı Devleti’nin izniyle Tekirdağ’a yerleşmiş ve burada sürgün hayatı yaşamıştır. Günümüzde Rákóczi’nin evi müze olarak korunmaktadır.
19. yüzyılda Osmanlı-Rus Savaşlarında bölge büyük zarar görmüştür. 93 Harbi (1877-1878) sırasında Rus ordusu Tekirdağ’a girmiş, ancak daha sonra Berlin Anlaşması neticesinde Tekirdağ, Osmanlılar tarafından geri alınmıştır. 1912 yılında Balkan Savaşları sırasında Bulgar ordusu Tekirdağ’ı işgal etmiş, bu işgal 1913 yılında sona erdirilmiştir.
I. Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti’nin yenilgisiyle Tekirdağ, 20 Temmuz 1920’de Yunan ordusu tarafından işgal edilmiştir. İşgal dönemi boyunca şehir büyük zarar görmüş ve halk göç etmek zorunda kalmıştır. Ancak Mudanya Mütarekesi ve ardından Lozan Antlaşması ile 13 Kasım 1922’de Türk ordusu şehre girmiş ve Tekirdağ yeniden Türk topraklarına katılmıştır.
Bu süreçte, Lozan Mübadelesi kapsamında Tekirdağ’daki Rum nüfus Yunanistan’a gönderilmiş, Anadolu’dan gelen Müslüman göçmenler bölgeye yerleştirilmiştir.
Tekirdağ, 15 Ekim 1923’te il merkezi olarak ilan edilmiştir. Cumhuriyet’in ilk yıllarında tarım ve hayvancılık faaliyetleri ağırlıklı bir ekonomi yapısı vardı. 1931’de Tekel İçki Fabrikası’nın kurulması, şehirde sanayinin gelişmesinde önemli bir adım olmuştur. Tekirdağ, 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı Büyükşehir Yasası ile büyükşehir statüsü kazanmış ve tüm il genelinde büyükşehir belediyesi yönetimi başlamıştır. Günümüzde sanayi, tarım ve ticaret alanlarında hızla gelişen bir kenttir.
Tekirdağ, yüzey şekilleri bakımından ağırlıklı olarak düzlüklerden oluşan bir bölgedir. Kuzeyinde Ergene Ovası, batısında Ganos Dağları ve güneyinde Marmara Denizi ile kıyı kesimi yer alır. İklim özellikleri açısından Marmara Bölgesi’nin geçiş iklimini taşır. Verimli tarım arazileri, kıyı şeridi, akarsuları ve barajları ile hem ekonomik hem de ekolojik açıdan çeşitlilik gösteren bir yapıya sahiptir.
Tekirdağ, Türkiye’nin kuzeybatısında, Marmara Bölgesi’nin Trakya alt bölgesinde yer almaktadır. Coğrafi olarak 40° 36′ - 41° 31′ kuzey enlemleri ile 26° 43′ - 28° 08′ doğu boylamları arasında bulunur. Doğuda İstanbul, güneyde Marmara Denizi ve Çanakkale, batıda Edirne, kuzeyde Kırklareli, kuzeydoğuda ise Karadeniz ile çevrilidir.
Tekirdağ, yüzölçümü 6.190 km² olan bir ildir ve Trakya'nın yüzölçümü bakımından en büyük ikinci ili konumundadır. Kara sınırlarının toplam uzunluğu 310 km, kıyı uzunluğu ise 133 km’dir.
Tekirdağ’ın yüzey şekilleri genel olarak düzlüklerden oluşur. İlin büyük bir bölümü Ergene Havzası üzerinde yer alır ve ova karakteri taşır. Ancak batı kesiminde Ganos Dağları (Işıklar Dağı) ve kıyı boyunca yükselen tepeler yer alır.
Genel olarak Tekirdağ, büyük dağ kütlelerine sahip olmamakla birlikte, özellikle güney kesiminde Marmara kıyısı boyunca yükselen dağlar dikkat çeker.
Tekirdağ’da büyük ve sürekli akışa sahip nehirler bulunmamaktadır. Ancak küçük akarsular ve mevsimsel akışa sahip dereler vardır.
Tekirdağ’da doğal göller bulunmaz, ancak çeşitli baraj ve göletler vardır.
Tekirdağ’ın Marmara Denizi’ne kıyısı yaklaşık 133 kilometredir. Karadeniz kıyısı ise Kastro Koyu ve çevresi ile sınırlıdır. İlin kıyı kesimi doğudan batıya Marmaraereğlisi, Süleymanpaşa, Şarköy ve Uçmakdere kıyıları ile uzanır.
Marmara Denizi kıyılarında önemli koy ve plajlar:
Adalar açısından Tekirdağ kıyılarında doğal bir ada bulunmamaktadır.
Tekirdağ’da Marmara iklimi etkili olup Akdeniz ve karasal iklim özelliklerini birleştiren bir geçiş iklimi görülmektedir.
Ortalama sıcaklık 14°C olup, yıllık yağış miktarı yaklaşık 589 mm’dir. En yüksek sıcaklık 40,2°C (Haziran 2000), en düşük sıcaklık ise -13,3°C (Şubat 1929) olarak ölçülmüştür. Tekirdağ’ın rüzgârlı yapısı, özellikle Marmara kıyılarında sürekli esen rüzgârlarla birlikte rüzgâr enerji santralleri için uygun bir alan oluşturmuştur.
Marmara kıyısında iklim nispeten ılıman iken, iç kesimlere gidildikçe karasallık artmaktadır. Şarköy ve Marmaraereğlisi gibi kıyı kesimlerinde daha ılıman bir iklim görülürken, Malkara ve Hayrabolu ilçelerinde kışlar daha soğuk geçmektedir.
Tekirdağ’ın bitki örtüsü Marmara kıyılarında makilik, dağlık alanlarda ormanlık, diğer bölgelerde ise step özellikleri taşır.
Son yıllarda ağaçlandırma çalışmaları artırılmış, özellikle çam ve servi dikimi teşvik edilmiştir.
Tekirdağ, tarım, sanayi, ticaret ve turizm sektörlerinin bir arada geliştiği bir ekonomiye sahiptir. İstanbul’a yakınlığı, verimli toprakları, gelişmiş sanayi altyapısı ve güçlü lojistik ağı sayesinde ekonomik çeşitliliği yüksek bir ildir. Özellikle sanayi üretimi ve tarımsal faaliyetler, ilin ekonomik yapısını şekillendiren temel unsurlardır. 2024 yılı itibarıyla Tekirdağ, 981 milyon Dolar ile Türkiye'nin en çok ihracat gerçekleştiren 6. şehridir.
Tekirdağ’ın geniş ve verimli ovaları, tarımsal üretimi ekonomik faaliyetlerin merkezine yerleştirmiştir. Ergene Ovası ve Hayrabolu Ovası, Türkiye’nin en önemli tarım bölgelerinden biridir. İlde en fazla üretilen tarım ürünleri buğday, ayçiçeği, arpa, şeker pancarı ve kanola olup, özellikle ayçiçeği üretimi bakımından ülkenin önde gelen illerinden biri olarak bilinmektedir.
Bağcılık da ilde gelişmiştir. Özellikle Şarköy ve Mürefte bölgesi, üzüm bağları ile öne çıkmaktadır. Bu bölgede yetiştirilen üzümler, şarap üretiminde kullanılmakta ve Tekirdağ'daki şarap fabrikalarında işlenmektedir. Tarihi Osmanlı dönemine kadar uzanan şarapçılık geleneği, günümüzde modern üretim tesisleriyle devam etmektedir.
Sebze ve meyve üretimi de ilde önemli bir yer tutar. Kiraz, şeftali, armut, kavun, domates ve biber, Tekirdağ’da yetiştirilen başlıca ürünler arasındadır. Özellikle kiraz üretimi, her yıl düzenlenen Tekirdağ Kiraz Festivali ile tanıtılmakta ve pazarlanmaktadır.
Hayvancılık ise özellikle Malkara ve Hayrabolu ilçelerinde yoğunlaşmıştır. Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yaygın olup, süt üretimi önemli bir yer tutmaktadır. Tekirdağ’da süt ve süt ürünleri işleyen tesisler, bölgesel pazarlara katkı sağlamaktadır. Ayrıca kanatlı hayvan yetiştiriciliği de gelişmiş olup ilde büyük ölçekli tavukçuluk işletmeleri bulunmaktadır.
Tekirdağ, özellikle Çorlu, Çerkezköy, Kapaklı ve Ergene ilçelerinde yoğunlaşan sanayi tesisleri ile Türkiye’nin en büyük sanayi merkezlerinden biri haline gelmiştir. İstanbul’a olan yakınlığı ve ulaşım ağının gelişmiş olması, sanayinin büyümesini hızlandırmıştır.
Tekstil sektörü, Tekirdağ sanayisinin en önemli unsurlarından biridir. Çerkezköy ve Çorlu başta olmak üzere, il genelinde pamuk, iplik ve hazır giyim üretimi yapan fabrikalar bulunmaktadır. Bu tesislerde üretilen ürünler, iç piyasaya sunulmanın yanı sıra Avrupa ülkelerine de ihraç edilmektedir.
Kimya sanayisi de bölgede önemli bir yer tutmaktadır. Plastik, boya, deterjan ve ilaç üretimi yapan fabrikalar, özellikle Ergene ve Çorlu ilçelerinde yoğunlaşmıştır. Bu sanayi kolları, ithalat ve ihracatta büyük bir paya sahiptir.
Tekirdağ’da otomotiv yan sanayi, gıda sanayi, mobilya ve metal işleme tesisleri de bulunmaktadır. İl genelinde bulunan Organize Sanayi Bölgeleri (OSB), sanayi üretiminin artmasına ve işletmelerin modern üretim süreçlerine geçmesine katkı sağlamaktadır. 2014 yılı itibarıyla Tekirdağ'daki fabrika sayısı 1.605’e ulaşmıştır.
Tekirdağ, İstanbul ve Avrupa arasında köprü görevi gören bir konumda bulunduğundan ticaret ve lojistik açısından büyük bir öneme sahiptir. Tekirdağ Limanı, özellikle Avrupa ile olan ticarette aktif rol oynamaktadır. Deniz taşımacılığı, kara ve demiryolu ile entegre edilerek ihracat ve ithalat süreçlerinde kolaylık sağlanmaktadır.
İstanbul’a olan yakınlık, Tekirdağ’da büyük lojistik merkezlerin kurulmasına yol açmıştır. Gümrük ve lojistik merkezleri, özellikle sanayi tesislerinden çıkan ürünlerin yurt içi ve yurt dışına taşınmasını kolaylaştırmaktadır.
İlde perakende ticaret de oldukça gelişmiştir. Büyük ölçekli alışveriş merkezleri, gıda toptancıları ve sanayi malzemeleri ticareti yapan işletmeler, ticari faaliyetlerin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.
Tekirdağ’ın turizm sektörü, kıyı şeridi boyunca uzanan yazlık bölgeler ve tarihi alanlar nedeniyle gelişmektedir. Özellikle Şarköy, Kumbağ, Marmaraereğlisi ve Uçmakdere, yaz turizmi açısından popüler yerlerdir. Deniz turizmi, doğa turizmi ve yamaç paraşütü gibi aktiviteler bölge ekonomisine katkı sağlamaktadır.
Tarihî ve kültürel miras da turizmin bir diğer ayağını oluşturur. Rakoczi Müzesi, Rüstem Paşa Camii, Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi gibi tarihi yapılar, ziyaretçilerin ilgisini çeken yerler arasındadır. Ayrıca Tekirdağ Bağbozumu ve Üzüm Festivali, bölgeye turistik hareketlilik getirmektedir.
Turizme bağlı olarak hizmet sektörü de gelişmiş olup, konaklama, restoran, eğlence ve ulaşım sektörleri ilin ekonomik yapısında önemli bir paya sahiptir.
Tekirdağ’da yenilenebilir enerji yatırımları artmaktadır. İlde rüzgâr enerjisi santralleri, özellikle Şarköy, Malkara ve Süleymanpaşa ilçelerinde yoğunlaşmıştır. Marmara kıyılarında sürekli esen rüzgârlar, rüzgâr enerjisinden elektrik üretimi için elverişli bir ortam sunmaktadır.
Bunun yanında, güneş enerjisi ve biyogaz tesisleri de kurulmuş olup çevre dostu enerji üretimi yaygınlaşmaktadır.
Tekirdağ, tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış ve bu süreçte zengin bir kültürel yapı oluşturmuştur. Traklar, Yunanlar, Romalılar, Bizanslılar ve Osmanlılar gibi çeşitli toplulukların izleri, şehrin kültürel mirasında görülebilmektedir. Geleneksel Trakya kültürü, özellikle müzik ve halk oyunlarıyla ön plana çıkmaktadır. Davul, zurna ve klarnet eşliğinde icra edilen hareketli ezgiler, bölgedeki sosyal etkinliklerin ayrılmaz bir parçasıdır. Özellikle düğün ve kutlamalarda sıkça görülen karşılama, hora ve misket gibi halk oyunları, Tekirdağ’ın kültürel kimliğini yansıtmaktadır.
Edebiyat alanında Osmanlı döneminin önemli şairlerinden Namık Kemal, Tekirdağ doğumludur. Onun adına şehirde bir anıt ve müze olarak düzenlenmiş bir ev bulunmaktadır. Bu yapı, dönemin edebi ve düşünsel atmosferine dair bilgiler sunarken, ziyaretçilerine Namık Kemal’in hayatı ve eserleri hakkında detaylı bir anlatım sunmaktadır.
Tekirdağ mutfağı ise, tarım ve hayvancılığa dayalı bir yapıya sahiptir. Bölgenin en bilinen yemeklerinden biri, baharatlarla harmanlanarak hazırlanan ve özel pişirme yöntemleriyle sunulan Tekirdağ köftesidir. Bunun yanı sıra, lor peyniri ve irmikle yapılan Hayrabolu tatlısı, bölgenin tatlı kültürünü yansıtan örneklerden biridir. Keçi, koyun veya inek sütünden yapılan peynir helvası da yerel mutfakta sıkça tüketilen tatlılar arasındadır.
Tekirdağ, tarihi yapılarıyla da dikkat çeken bir yerleşim bölgesidir. Osmanlı döneminden kalma Rüstem Paşa Camii, klasik Osmanlı mimarisinin önemli örneklerinden biri olarak kabul edilir. Macar Prensi II. Ferenc Rákóczi’nin Osmanlı Devleti’ne sığındığı dönemde yaşadığı ev, günümüzde müze olarak düzenlenmiş ve Rakoczi Müzesi adıyla ziyarete açılmıştır. Burada Prens’in kişisel eşyaları ve Osmanlı-Macar ilişkilerini yansıtan çeşitli belgeler sergilenmektedir. Ayrıca Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, bölgedeki kazılardan çıkarılan antik eserlerin yanı sıra Trakya’nın geleneksel yaşam tarzına dair objeleri de bünyesinde barındırmaktadır.
Coğrafi yapısı nedeniyle Tekirdağ, kıyı turizmi açısından da çeşitli olanaklar sunmaktadır. Marmara Denizi’ne kıyısı bulunan şehirde, özellikle yaz aylarında yoğunluk kazanan plaj alanları mevcuttur. Marmaraereğlisi, Süleymanpaşa ve Şarköy kıyıları, yaz turizmi için en çok tercih edilen bölgeler arasındadır. Şarköy kıyıları boyunca uzanan sahil şeridi, uzunluğu ve deniz suyu kalitesiyle dikkat çekmektedir. Doğa turizmi açısından ise Ganos Dağları ve Uçmakdere bölgesi, trekking ve yamaç paraşütü gibi aktiviteler için elverişli alanlar sunmaktadır.
Tekirdağ’da düzenlenen festivaller, bölgenin kültürel dokusunu canlı tutan etkinlikler arasında yer almaktadır. Her yıl haziran ayında gerçekleştirilen Tekirdağ Kiraz Festivali, bölgedeki kiraz üretimini tanıtmayı amaçlayan geleneksel bir organizasyondur. Festival kapsamında çeşitli gösteriler, konserler ve yarışmalar düzenlenmektedir. Eylül ayında gerçekleştirilen Bağbozumu ve Üzüm Festivali, Tekirdağ’ın bağcılık kültürünü ön plana çıkaran bir etkinlik olup, özellikle Şarköy ve Mürefte bölgelerinde gerçekleştirilen üzüm hasadı ile ilişkilendirilmektedir. Ayrıca Macar Prensi Rakoczi’nin anısını yaşatmak amacıyla düzenlenen anma günleri, tarihî ve kültürel mirası hatırlatan bir organizasyon niteliğindedir.
Tekirdağ, Türkiye’nin 30 büyükşehir belediyesinden biri olup, 6360 sayılı Büyükşehir Yasası ile birlikte tüm il sınırları büyükşehir belediyesi yönetimine bağlanmıştır. Bu düzenlemeyle birlikte il genelindeki tüm belde belediyeleri kapatılmış ve mahalle statüsüne geçirilmiştir. Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi, il genelinde yerel yönetim hizmetlerini yürütmektedir.
İlin idari yapısı, valilik, büyükşehir belediyesi ve ilçe belediyeleri temelinde şekillenmektedir. Tekirdağ Valiliği, İçişleri Bakanlığı’na bağlı olarak merkezi yönetimi temsil eden bir kamu kuruluşudur ve ilin güvenlik, eğitim, sağlık ve diğer kamu hizmetlerinin yürütülmesini koordine eder. Valilik, doğrudan merkezi yönetimin atadığı bir vali tarafından yönetilmektedir. Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi, ilin tamamında belediye hizmetlerini yürütmekten sorumlu olup, büyükşehir belediye başkanı halk tarafından seçilmektedir. Büyükşehir belediyesi, altyapı, ulaşım, su ve kanalizasyon, çevre düzenlemeleri, toplu taşıma gibi geniş kapsamlı hizmetlerden sorumludur.
Tekirdağ, büyükşehir statüsüne sahip olduğu için büyükşehir belediyesi ve 11 ilçe belediyesi olmak üzere iki düzeyli bir yerel yönetim sistemine sahiptir. İlçe belediyeleri, kendi ilçeleri sınırları içinde, park ve bahçe düzenlemeleri, temizlik hizmetleri, yerel pazar alanlarının düzenlenmesi gibi görevleri yerine getirirken, büyükşehir belediyesi il genelindeki geniş çaplı projeleri yürütmektedir.
Tekirdağ’ın 11 ilçesi şunlardır:
Süleymanpaşa ilçesi, büyükşehir statüsüne geçmeden önce Tekirdağ’ın merkez ilçesi konumundayken, büyükşehir belediyesi sistemine geçişle birlikte il merkezi Süleymanpaşa olarak adlandırılmış ve diğer ilçeler de doğrudan büyükşehir belediyesi sınırları içine alınmıştır.
Tekirdağ’ın idari yapısında, ilçelerin yönetimi kaymakamlıklar tarafından yürütülmektedir. İlçelerde kaymakamlar, valinin temsilcisi olarak görev yapmakta olup, ilçedeki devlet kurumlarının işleyişini denetlemekte ve kamu hizmetlerinin yürütülmesini sağlamaktadır. Kaymakamlar, İçişleri Bakanlığı tarafından atanmakta ve merkezi yönetimin ilçedeki temsilcisi olarak görev yapmaktadır.
İlde, mahalle düzeyinde en küçük idari birim muhtarlıklardır. Mahalle muhtarları, yerel yönetimlerde mahalle sakinlerinin taleplerini belediye ve valilik makamlarına ileten en küçük idari temsilcilerdir. Tekirdağ’da toplam 366 mahalle bulunmaktadır ve her mahallede muhtarlar tarafından yönetim yürütülmektedir.
Tekirdağ, nüfus artışı ve sanayi bölgelerinin gelişmesiyle birlikte yerel yönetim açısından dinamik bir yapıya sahiptir. Özellikle Çorlu, Çerkezköy, Kapaklı ve Ergene gibi ilçeler, yoğun sanayi bölgeleri barındırmaları nedeniyle büyükşehir belediyesinin altyapı ve ulaşım planlamalarında öncelikli alanlar arasında yer almaktadır. Marmara kıyısındaki Şarköy ve Marmaraereğlisi gibi ilçeler, turizm ve kıyı yerleşimi nedeniyle farklı yönetim ve çevre düzenlemeleri gerektiren bölgeler arasındadır.
Büyükşehir yasasıyla birlikte Tekirdağ’da yerel yönetim hizmetleri il genelinde tek bir merkezden planlanmakta, ancak ilçelerde uygulamalar yerel ihtiyaçlara göre şekillendirilmektedir. İl genelinde altyapı projeleri, çevre düzenlemeleri, ulaşım planlamaları ve sanayi bölgelerinin genişletilmesi gibi konular büyükşehir belediyesinin yetki alanına girerken, temizlik, yerel park ve rekreasyon alanlarının düzenlenmesi gibi hizmetler ilçe belediyeleri tarafından yürütülmektedir.
Tekirdağ, İstanbul’a yakınlığı ve sanayi bölgelerinin yoğunluğu nedeniyle gelişmiş bir ulaşım ağına sahiptir. Karayolu, demiryolu ve denizyolu taşımacılığı ilin lojistik altyapısını oluşturan başlıca unsurlardır.
Karayolu: Tekirdağ, D100 (E-5) Karayolu ve TEM Otoyolu gibi Türkiye’nin en önemli ulaşım aksları üzerinde yer almaktadır. O-3 Avrupa Otoyolu üzerinden İstanbul’a ve Edirne’ye bağlantısı bulunmaktadır. İl içindeki yollar, sanayi bölgeleri ile liman ve yerleşim merkezlerini birbirine bağlamak üzere geliştirilmiştir. Özellikle Çorlu, Çerkezköy ve Ergene gibi sanayisi yoğun ilçelerde trafik yoğunluğu dikkate alınarak yol genişletme ve yeni bağlantı yolları projeleri uygulanmaktadır.
Demiryolu: Tekirdağ, Türkiye’nin Avrupa’ya açılan demiryolu hatlarından biri olan Halkalı-Kapıkule Hızlı Tren Projesi kapsamında yer almaktadır. Bu proje tamamlandığında, Tekirdağ üzerinden geçen demiryolu taşımacılığı hızlanacak ve sanayi bölgelerinin lojistik altyapısı güçlenecektir. Ayrıca, Çerkezköy ve Çorlu ilçelerinde organize sanayi bölgelerine demiryolu bağlantıları sağlanarak yük taşımacılığı kolaylaştırılmıştır.
Denizyolu: Tekirdağ, Marmara Denizi kıyısında yer aldığı için önemli limanlara sahiptir. Tekirdağ Limanı, yük taşımacılığı açısından Trakya bölgesinin en büyük limanlarından biridir. Aynı zamanda Marmaraereğlisi ve Barbaros Limanları da sanayi ve lojistik taşımacılığı için kullanılan önemli noktalar arasındadır. Deniz taşımacılığı açısından büyük bir gelişme olarak, Ro-Ro taşımacılığı ile Trakya'dan Bursa ve diğer Güney Marmara şehirlerine ticari yük akışı sağlanmaktadır.
Havayolu: Tekirdağ’da sivil ve ticari havayolu taşımacılığı için uluslararası Tekirdağ Çorlu Atatürk Havalimanı bulunmaktadır. Havalimanı, özellikle sanayi bölgelerinin ithalat ve ihracat faaliyetlerini desteklemek amacıyla kargo taşımacılığında aktif olarak kullanılmaktadır. Yolcu taşımacılığı açısından İstanbul’a alternatif bir havaalanı olarak değerlendirilse de, uluslararası uçuş trafiği sınırlıdır.
Tekirdağ, Marmara Bölgesi’nin Trakya alt bölgesinde yer alan ve sanayi, tarım ve ticaret gibi farklı sektörlerde gelişmiş bir nüfus yapısına sahip bir ildir. 2023 yılı TÜİK verilerine göre Tekirdağ’ın toplam nüfusu 1.167.059’dur. Nüfus yoğunluğu ise 188 kişi/km² olarak hesaplanmaktadır.
Tekirdağ’ın nüfusu, özellikle son yıllarda sanayi yatırımlarına bağlı olarak artış göstermektedir. İstanbul’a yakınlığı ve geniş sanayi bölgelerine sahip olması, Tekirdağ’ın göç alan bir il olmasına neden olmaktadır. 2022-2023 yılları arasında ildeki nüfus artış oranı %2,13 olarak kaydedilmiştir.
İlde nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu ilçeler Çorlu, Çerkezköy, Kapaklı ve Ergene gibi sanayi merkezleri olurken, en düşük nüfus yoğunluğuna sahip ilçeler Malkara, Hayrabolu ve Şarköy gibi tarımsal ve kırsal alanlardır.
İlçelere göre nüfus dağılımı (2023):
Sanayinin yoğun olduğu Çorlu ve Çerkezköy ilçeleri, büyükşehirleşme sürecinde nüfus artışının en fazla olduğu bölgeler olarak öne çıkmaktadır. Çorlu ilçesi, il nüfusunun yaklaşık %25'ini oluşturmaktadır.
Tekirdağ, sanayi ve ticaret olanaklarının gelişmiş olması nedeniyle göç alan bir il konumundadır. Özellikle İstanbul'dan gelen göçler ve iç göç hareketleri nüfus artışının temel nedenlerindendir. Organize sanayi bölgelerinin yoğunlaştığı Çerkezköy, Çorlu, Kapaklı ve Ergene ilçelerine Türkiye’nin farklı bölgelerinden iş gücü göçü yaşanmaktadır.
Bununla birlikte, kırsal bölgelerdeki nüfus azalmakta ve genç nüfus iş olanakları nedeniyle daha büyük ilçelere yönelmektedir. Malkara, Hayrabolu ve Şarköy gibi ilçelerde nüfus artışı daha düşük seviyelerde kalmaktadır.
Tekirdağ, genç ve orta yaş nüfusun ağırlıkta olduğu bir yaş yapısına sahiptir.
Çalışma çağındaki nüfusun yüksek oranı, ilin ekonomik faaliyetlerde aktif bir iş gücüne sahip olduğunu göstermektedir. Sanayi sektörüne bağlı olarak genç iş gücünün ildeki oranı Türkiye ortalamasına yakındır. Ancak, kırsal kesimlerde yaşlı nüfus oranı daha yüksektir.
Tekirdağ’da okuma-yazma oranı Türkiye geneline göre yüksek seviyelerdedir. İlde okuma-yazma oranı %98,2 olarak belirlenmiştir. İlköğretim ve lise düzeyinde eğitim alan nüfus oranı yüksektir. Ayrıca, Namık Kemal Üniversitesi gibi yükseköğretim kurumlarının varlığı, eğitim seviyesinin yükselmesine katkı sağlamaktadır.
Tekirdağ’da eğitim, devlet ve özel okullar, mesleki eğitim kurumları ve Namık Kemal Üniversitesi aracılığıyla yürütülmektedir. İl genelinde anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise seviyesinde 600’den fazla okul bulunmaktadır. Tekirdağ Fen Lisesi, Çorlu Fen Lisesi ve Anadolu liseleri, akademik başarı açısından öne çıkan kurumlardır.
Mesleki ve teknik eğitim, özellikle Çorlu, Çerkezköy ve Kapaklı gibi sanayi bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Meslek liseleri ve meslek yüksekokulları, sanayiye yönelik iş gücü yetiştirmektedir.
Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ), 2006 yılında kurulmuş olup mühendislik, ziraat, iktisadi bilimler, sağlık ve fen-edebiyat fakülteleri ile eğitim vermektedir. Üniversitenin çeşitli ilçelerde meslek yüksekokulları bulunmaktadır.
Ayrıca, Halk Eğitim Merkezleri mesleki ve teknik kurslar sunarken, özel eğitim kurumları alternatif eğitim imkânları sağlamaktadır. Eğitim altyapısı, sanayi ve tarım sektörleriyle bağlantılı olarak geliştirilmiştir.
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Tekirdağ (İl)" maddesi için tartışma başlatın
Tarihçe
Antik Çağ
Roma ve Bizans Dönemi
Osmanlı Dönemi
I. Dünya Savaşı ve İşgal Dönemi
Cumhuriyet Dönemi ve Günümüz
Coğrafyası
Genel Coğrafi Konumu
Yer Şekilleri
Dağlar ve Yükseklikler
Ovalar
Akarsular ve Göller
Akarsular
Göller ve Barajlar
Kıyılar ve Adalar
İklim
Sıcaklık Verileri:
Bitki Örtüsü
Ekonomi
Tarım ve Hayvancılık
Sanayi ve Endüstri
Ticaret ve Lojistik
Turizm ve Hizmet Sektörü
Enerji ve Yenilenebilir Kaynaklar
Kültür ve Turizm
Tekirdağ’ın Yönetim ve İdari Yapısı
Ulaşım Altyapısı
Tekirdağ’ın Demografisi
Nüfus Dağılımı ve Artış Hızı
Göç ve Nüfus Hareketliliği
Yaş Dağılımı ve Nüfus Yapısı
Eğitim ve Okur-Yazarlık Oranı
