Ana YazarKayhan BAYRAM13 Temmuz 2026 13:48

ORCID ID

0000-0001-6392-0662

Noam Chomsy; Alexander Cockburn ve Robert Fisk ile İsrail yerleşim politikalarını【1】 ciddi manada eleştiren düşünürlerden biridir (Said, 2003: 47). Çağımızın önemli dilbilimcileri ve filozofları arasındadır. Chomsky, Yahudi kökenli bir Amerikan vatandaşı olmasına rağmen, İsrail ve ABD’yi dünyanın en tehlikeli ülkeleri olarak saymakta ve onları dünyadaki terörizmin finans kaynakları olarak görmektedir【2】 (Chomsky, 1997). Hatta ona göre İsrail, 1980’li yıllardan sonra terörizm endüstrisinin ana yurdudur (Rigel vd., 2006). Orta Doğu üzerinden bu düşüncelerini temellendiren Chomsky, küçük yaşlardan itibaren politik duruş sergilemeye başlamış ve muhalif kimliğe sahip olmuştur. O, Yahudi bir din devletinin dünya ve bölge devletleri için son derece tehlikeli olacağı düşüncesiyle İsrail’in kuruluşuna karşı çıkmıştır【3】. Bu düşüncelerinden dolayı antisemitik ve Adolf Hitler hayranı olmakla suçlanmıştır (Said, 2003).Chomsky, İsrail’i görmek ve anlamak amacıyla altı hafta için oraya gitmiş ancak İsrail’de bulunmak onun için oldukça zor olmuştur (Barsky, 2001). Kuruluş aşamasında, İsrail’in adını ağzına almamış ve bu ülkenin ne kadar önemsiz olduğunu vurgulamıştır (Finkelstein, 2023). O, İsrail’in kendini savunma hakkını-şiddet içeriği açısından- demagojik bir söylem olarak aldatıcı olduğunu vurgulamakta ve İsrail’in terör devleti duruşunu sert bir dille eleştirmektedir. Chomsky’nin Hamas’a karşı da bazı endişeleri vardır (Chomsky, 2001). Fakat bunun, İsrail terörüyle karşılaştırılamayacak kadar küçük eylemler dizisi olduğunu söyler. Üstelik Chomsky (1999), İsrail ve ABD’nin medyayı kullanarak devlet terörlerinin anlaşılmasını engellemeye çalıştıklarını, medyanın bu alanda en güçlü silah olduğunu da belirtmiştir. Bir apartheid rejimi olarak görülmesi gereken İsrail’in terör saldırılarının sonuçlarını, net bir şekilde yazan Chomsky, medyanın ilgisizliğini ise medya imparatorlarının Yahudi oluşuna bağlamaktadır (Pappé, 2016).Chomsky’ye göre siyonist Yahudiler bir arada yaşama projesi geliştirmeyi düşünürken, Filistinlilerin varlığını görmezden gelerek çıkmaz sokaklara girmektedirler. İsrail milliyeti diye bir şeyin olmayışı hatta bu gerçekliğe karşı çıkmaları, durumu çok daha kötüleştirmektedir【4】 (Chomsky, 2016). O, İsrail’in kendi kendini yok edeceğini, yani yaptığı ve yapacağı şeylerin kendi sonunu getireceğini öngörmektedir. Yaptıkları/yapacakları da kuşkusuz Filistinlilerle alakalıdır. İsraillilerin zihninde, orada bir Filistin veya Filistinliler (Müslümanlar, hatta başka ırktan ya da dinden insanlar) yoktur. Bu da son derece tehlikeli bir inançla açıklanmakta; işgal edilen toprakların Tanrı tarafından kendilerine verilmiş olduğuna inanılmaktadır【5】 (Chomsky, 2011).Yazılarının birçoğunda, İsrail’in pervasızca eylemlerinin arkasında duran ABD’nin rolüne dikkat çeken Chomsky, bunun ABD’deki üniversitelerce eleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır (Pappé, 2011). ABD, hiçbir zaman İsrail saldırılarının karşısında olmamış, bilakis onları desteklemiştir (Chomsky, 2016). Chomsky, “Washington, dünyanın en büyük terörist hükümeti”dir (Chomsky, 2001b: 77-78) diyerek bu dayanışmanın kötücül tarafına da parmak basmıştır.İsrail, yaşanan şiddet olaylarının hiçbirinde kendini suçlu olarak görmemekte aksine dünyada kendisine karşı olanları suçlamaktadır. Bu söylem üzerinden ciddi bir propaganda yürütmekte ve ne yaptığını bilmeyen şımarık, intihara meyilli, kendi sonunu getiren bir İsrail ortaya çıkmaktadır. Bu, hem iç politika hem de dış politikada İsrail’in yaptığı kötülüklerle örneklenebilir. Ancak en önemlisi attığı tüm adımların, Filistinsiz bir projeden başka bir şey olmamasıdır (Pappé, 2016).Chomsky, BM’ye bağlı UNRWA’nın hiçbir işe yaramadığını dile getirerek, uluslararası kuruluşların, Filistin konusundaki pasifliğini de eleştirmektedir (Pappé, 2016). Ona göre, İsrail yapılan hiçbir ateşkese uymamıştır (buna karşın Hamas her zaman ateşkese bağlı kalmak için elinden geleni yapmıştır) ve bu konuda uluslararası kuruluşlar etkisiz kalmışlardır. İsrail’in silahlı güçlerini en ahlaklı ordu olarak tanımlaması ise dünya aklıyla dalga geçmekten başka bir şeyi ifade etmemektedir. İsrail’in yaptıklarını “özgür ortamda beyin yıkama” olarak anlatan Chomsky, özellikle medya aracılığıyla haksızın nasıl haklı gösterildiğini【6】, küresel devlet terörünün gözden kaçırıldığını vurgulamaktadır (Chomsky, 2004: 42-43). Dünya çapında görülen bu ilgisizliğin yanı sıra, eleştirilerini Arap ülkelerine de yöneltir ve Arapların da Filistinlileri yalnız bıraktığını ifade eder (Chomsky, 2004).