Elazığ Orciği

Elazığ orciği, Elazığ iline özgü üzümlerden elde edilen şıranın, pamuklu ipe dizilen yeni hasat edilmiş cevizlerin birkaç kez bu şıraya batırılmasıyla üretilen, cevizli sucuk türü geleneksel bir üründür. Ürün, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından “Menşe Adı” olarak tescillenmiş ve 30 Kasım 2018 tarihinde Sicil No: 398 ile koruma altına alınmıştır.

Elazığ Orciği (AA)

Ürün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri

Elazığ orciği; yöreye özgü taze üzümlerden elde edilen şıra ve aynı yıl hasat edilen yerli cevizlerin işlenmesiyle üretilen bir üründür. Orcik, bağ bozumu döneminde hazırlanır. Şıranın içine ipe dizilmiş cevizlerin birkaç kez batırılması ve ardından kurutulması ile elde edilir.

Orciğin ayırt edici özellikleri; ürünün yalnızca Elazığ ilinde yetiştirilen taze üzüm ve cevizle üretilmesi, şıranın kaynatılarak bulamaç hâline getirilmesi, cevizlerin bu bulamaca birkaç kez batırılması ve uygun koşullarda kurutulmasıdır. Ürünün içeriğinde katkı maddesi, aroma vericiler ve ilave şeker bulunmaz.

Analitik Özellikleri

• Nem oranı (en fazla): %23
• Kül oranı (en fazla): %2,2
• HCl’de çözünmeyen kül (en fazla): %0,3
• pH: 5,0–5,7
• Titrasyon asitliği (tartarik asit cinsinden, en fazla): %0,05
• Ceviz oranı (en az): %30

Elazığ Orciği  (Yapay Zekâ ile Oluşturulmuştur)

Üretim Metodu

Üretim aşamaları şu şekildedir:

1. Ceviz Hazırlığı: Yeni hasat edilen yerli cevizler kırılır, dört dişe ayrılır ve içbükey kısmı yukarı bakacak şekilde pamuklu ipe dizilir. Dizili cevizler tam kuruması için asılarak bekletilir.
2. Şıra ve Bulamaç Hazırlığı: Bağ bozumunda toplanan üzümler preslenerek suyu çıkarılır. Üzüm suyu kaynatılarak yoğunlaştırılır ve brix değeri 70–72’ye ulaştığında süzülür. Bir kısmı bulamaç yapımında kullanılır.
3. Bulamaç Kaynatma: Süzülen şıraya, belirli oranlarda un eklenerek (40 litre şıraya 2,5 kg un) topaklanma önlenir. Bu karışım ince elekten geçirilerek kazandaki sıcak şıraya eklenir ve sürekli karıştırılarak kaynatılır.
4. Kaplama ve Kurutma: Hazırlanan ceviz dizileri, bulamaç içerisine batırılarak çıkarılır ve kurumaya bırakılır. İşlem bir veya iki kez tekrarlanabilir. Kuruma süresi hava sıcaklığına bağlı olarak birkaç gün sürer.
5. Kesim ve Ambalajlama: Kuruyan orciğin uzunluğu 15–20 cm olacak şekilde kesilerek tüketime hazır hâle getirilir. Oda sıcaklığında ve kuru ortamda muhafaza edildiğinde raf ömrü 7–8 ay kadardır.

Elazığ Orciği (AA)

Coğrafi Sınır ve Denetim

Elazığ orciği yalnızca Elazığ ili ve ilçelerinde üretilmektedir. Denetimler, Elazığ Valiliği koordinasyonunda; Elazığ Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü, Fırat Kalkınma Ajansı ve Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası temsilcilerinden oluşan bir kurul tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az 3 kez yapılır. Denetimlerde; üretim malzemeleri, bulamaç yapımı, kaplama, kurutma ve etiketleme süreçleri kontrol edilir. Ürünlerde ilave şeker, katkı ve aroma vericiler kullanılamaz.