Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun Türkiye Ziyareti (Nisan 2025)

Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun Türkiye’ye gerçekleştirdiği resmi ziyarettir. Ziyaret iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin 75. yılına denk gelmiştir. Ziyaret kapsamında diplomatik, ekonomik, kültürel, savunma ve parlamenter düzeyde çeşitli temaslar gerçekleştirilmiş, taraflar arasındaki ikili ilişkiler çok boyutlu şekilde ele alınmıştır. 

Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun Türkiye’ye gerçekleştirdiği resmi ziyaret, 10 Nisan 2025 - Anadolu Ajansı

Karşılama ve Törenler

Havalimanıda Gerçekleştirilen Karşılama

9 Nisan 2025’te Esenboğa Havalimanı’na gelen Subianto, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından karşılanmıştır. Karşılama sırasında Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Ankara Valisi Vasip Şahin, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ve diğer yetkililer de hazır bulunmuştur. Subianto, törende Muhafız Alayı Kıtası’nı "Merhaba asker" diyerek selamlamıştır. Kentin bazı noktalarına iki liderin fotoğraflarını içeren “Türkiye’ye Hoş Geldiniz” yazılı panolar yerleştirilmiştir.

“Türkiye’ye Hoş Geldiniz” yazılı panolar, 10 Nisan 2025 - Anadolu Ajansı

Resmi Karşılama Töreni

10 Nisan günü Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen resmi törenle Subianto karşılanmıştır. Subianto’nun konvoyuna 18 motosikletten oluşan bir koruma birimi eşlik etmiştir. Törende atlı birlikler, 21 pare top atışı, 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve Gökbey helikopterleri ile gerçekleştirilen gösteri uçuşu yer almıştır. Tören sonrası iki lider, heyetleriyle birlikte görüşmelere geçmiştir.

Resmi Görüşmeler ve Açıklamalar

Görüşmeler ve Ortak Basın Toplantısı

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde 10 Nisan 2025 tarihinde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto arasında hem baş başa hem de heyetler arası görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin ardından iki lider ortak basın toplantısı düzenlemiştir.

Cumhurbaşkanı Erdoğan açıklamasında, Şubat 2024’te Endonezya’ya yaptığı ziyareti hatırlatarak bu temasın önemine değinmiş ve şu ifadeleri kullanmıştır: “Dost ve kardeş Endonezya’yı son olarak Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ilk toplantısı vesilesiyle şubat ayında ziyaret ettim. Misafirperverliklerinden dolayı Subianto ve Endonezya makamlarına şükranlarımı sunuyorum.”

Görüşmelerde iki ülke arasındaki ilişkilerin çeşitli boyutları ele alınmıştır. Erdoğan, bu kapsamda yapılan değerlendirmeleri şöyle ifade etmiştir: “Az önce kültür, afet ve acil durum yönetimi ile iletişim alanlarında belgeleri imzaladık. Ticaret hacmimizi karşılıklı fayda temelinde ve dengeli şekilde 10 milyar dolar hedefine yükseltmek için atılabilecek adımları değerlendirdik.”

Erdoğan, ikili işbirliğinin kapsamının genişletileceğini belirterek, “Savunma sanayinden müteahhitliğe, sağlık ve enerjiden gıda sektörüne kadar işbirliğimizde yeni açılımlar yapma hususunda mutabık kaldık. Savunma sanayii bağlamında ortak üretim dahil olmak üzere mevcut projelerimizi ve yeni işbirliği imkanlarını değerlendirdik.” açıklamasında bulunmuştur.

Türkiye-Endonezya ilişkilerinin tarihi derinliğine de atıf yapan Erdoğan, iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin tesisinin 75. yılına girildiğini belirtmiş, ancak ilişkilerin geçmişinin çok daha eskiye dayandığını ifade etmiştir.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto'nun ortak basın toplantısı, 10 Nisan 2025 - Anadolu Ajansı

Ayrıca Erdoğan, Türkiye ve Endonezya arasındaki turizm hareketliliğine değinmiş; 2024 yılında Endonezya’dan Türkiye’ye 203 bin, Türkiye’den Endonezya’ya 50 bin turistin seyahat ettiğini açıklamıştır. Endonezya’da Yunus Emre Enstitüsü faaliyetleri kapsamında Türkçenin öğretildiği, Türkiye’de ise yaklaşık 5.300 Endonezyalı öğrencinin eğitim aldığı belirtilmiştir.

Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun Açıklamaları

Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto, ortak basın toplantısında yaptığı açıklamalarda Türkiye ile tarihsel bağlara ve stratejik vizyona dayalı bir ortaklık inşa edilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Subianto, iki ülke arasındaki ortak geçmişi şu ifadelerle tanımlamıştır: “Her iki ülke olarak İslam dünyasında pozitif bir güç olmak istiyoruz. Bu anlamda bu sorumluluğu da üstlenmemiz gerek. Küresel Güney’in liderleri olarak, stratejik ortaklar olarak yeni bir küresel düzen yaratma sorumluluğunu üstlenmemiz gerekiyor”

Türkiye'nin Endonezya halkı nezdinde sahip olduğu sembolik konuma da dikkat çeken Subianto, “Gerçekten de Türkiye’ye hayranım, buradan çok şey öğreniyorum. Türkiye, Osmanlı’nın devamı bizim için ve gerçekten bir ilham bizim için, Endonezya halkı için. O yüzden işbirliğimiz bizi gerçekten çok mutlu ediyor.” demiştir.

Subianto konuşmasında "yeni bir küresel düzen" kavramına vurgu yapmıştır. Bu bağlamda iki ülkenin birlikte hareket ederek uluslararası sistemde daha adil ve çok merkezli bir yapı kurabileceği yönündeki görüşlerini “Türkiye ile yeni bir küresel düzen yaratma sorumluluğunu üstlenmemiz gerekiyor. Bu tarihi görev, sadece iki ülke için değil, dünya için de büyük önem arz ediyor.” sözleriyle ifade etmiştir.

Prabowo Subianto, basın toplantısında ayrıca Milli Muharip Uçak KAAN projesinde yer almak istediklerini "Stratejik şirketlerimiz ve savunma şirketleri arasında bu anlaşmaları yapacağız. Endonezya 5. nesil KAAN milli muharebe uçak projesinde de yer almak istiyor ve aynı şekilde denizaltı projesinde Türk savunma endüstrisiyle birlikte yer almak isteriz." sözleriyle ifade etmiştir.

İmzalanan Anlaşmalar

İkili görüşmelerin ardından Türkiye ve Endonezya arasında üç mutabakat zaptı imzalanmıştır.

• AFAD ile Endonezya Ulusal Afet Yönetimi Kuruluşu arasında Afet ve Acil Durum Yönetimi Alanında İşbirliği.
• Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ile Endonezya Cumhurbaşkanlığı İletişim Ofisi arasında Medya, Halkla İlişkiler ve İletişim Alanlarında İşbirliği.
• Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Endonezya Kültür Bakanlığı arasında Kültürel İşbirliği.

TBMM Genel Kurulu’na Hitap

Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto, 10 Nisan 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’na hitap eden ilk Endonezyalı devlet başkanı olmuştur. Konuşma, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un başkanlığında yapılan birleşimde gerçekleşmiştir. Kurtulmuş, Subianto’nun TBMM’ye hitabının tarihi bir nitelik taşıdığını vurgulamış ve "Sayın Cumhurbaşkanı Subianto, yüce Meclisimize hitap eden ilk Endonezyalı devlet başkanı olmaktadır.” demiştir.

Subianto, TBMM kürsüsünden yaptığı konuşmada Türkiye’ye ve Türk halkına yönelik tarihi, kültürel ve siyasi düzeyde ifadeler kullanmıştır. Konuşmasında Türkiye’nin İslam medeniyeti içindeki yerine atıfta bulunmuş ve şu ifadeleri kullanmıştır: “Burayı görmüş, buranın tarihini ve buradaki insanların verdiği mücadeleyi hissetmiş biri olarak Türkiye'nin, Endonezyalıların kalbinde çok farklı bir yeri olduğunu söylemek isterim. Çünkü Endonezyalılar için Türkiye, en büyük Müslüman medeniyet. Bizler için Türkiye, aslında Osmanlı İmparatorluğu'nun, Osmanlı medeniyetinin de bir devamı ve biz aramızdaki tarihi ilişkileri hatırlıyoruz”

Endonezya Cumhurbaşkanı Subianto, TBMM Genel Kurulunda, 10 Nisan 2025 - Anadolu Ajansı

Subianto, konuşmasının bir bölümünde Türk tarihine duyduğu ilgiyi ve hayranlığı ifade ederek, gençliğinde Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü bir “idol” olarak gördüğünü “Gençken bir ikonum, hayranlık duyduğum biri vardı. Benim kahramanım, benim ikonum gençken Mustafa Kemal Atatürk’tü. Fatih Sultan Mehmet de yine idollerimden, kahramanlarımdan biriydi. Eğer Cakarta'da benim makamıma ve evime gelecek olursanız, göreceksiniz ki, evimde ve ofisimde Mustafa Kemal Atatürk’ün bir heykeli var” sözleriyle ifade etmiştir.

Konuşmasında güncel uluslararası gelişmelere de değinen Subianto, Gazze’deki durum ve Filistin meselesine ilişkin ifadelerde bulunmuştur. Konuşmasında “Birçok ülke demokrasiden, insan haklarından bahsediyor ancak çocuklar, anneler bombalanırken, Gazzeliler ölürken birçok ülke sanki farkında değilmiş gibi yapıyor, Gazze'deki insan hakları ihlallerini görmezden geliyorlar. Türkiye'nin bu noktada çok güçlü bir duruşu var ve biz şuna inanıyoruz: Biz Türkiye ile belirsizliklerle dolu bu yeni dünyada adaletin ve doğruluğun savunulması için yan yana durmak istiyoruz.” İfadelerini kullanmıştır.