Gazze Sağlık Sistemi
Alıntıla
kure star outline
Avatar
Ana YazarKübranur ÜNAL13 Temmuz 2026 13:49

ORCID ID

0000-0001-7940-4590

Gazze’de sağlık hizmetleri hükümet, uluslararası organizasyonlar, sivil toplum organizasyonları ya da özel sektör eliyle yürütülmektedir. Bunlar Sağlık Bakanlığı’na, BM Yakın Doğudaki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansına (UNRWA), sivil toplum kuruluşlarına ya da özel sektöre bağlı sağlık kuruluşlar olarak sınıflandırlabilir (Alameddin, 2019: 22-30). Hamas’ın kontrolünün sağlandığı 2007 yılına kadar Gazze’de Filistin Ulusal Yönetimi’nin sağlık politikaları geçerliydi. Bu tarihten sonra Filistin Ulusal Yönetimi Gazze’yi fiilen denetlememekte ama sağlık hizmetlerine kısmen mali destek sağlamaktadır (Casebook, 2024).2022 yılı Filistin Merkez İstatistik Bürosu verilerine göre, Gazze’de toplam 35 hastane bulunmaktadır. Şifa, Türk-Filistin Dostluk, Ehli, Avrupa, Nasr Çocuk, Endonezya, Aksa Şehitleri, Avde, Kudus, Kemal Advan, Rantisi, Şehit Muhammed ed-Durra, Ebu Yusuf en-Neccar ve Kuveyt hastaneleri【1】 burada bulunan en önemli hastaneler olarak sayılabilir (Independent Türkçe, 2023). 13’ü Sağlık Bakanlığı veya Filistin Kızılayı’na, kalanlar ise diğer organizasyonlara ya da özel sektöre bağlı olarak hizmet veren bu hastanelerde bin hastaya düşen yatak sayısı 1,3’tür. Ayrıca birinci basamak sağlık hizmeti veren 159 sağlık kuruluşu vardır ve oran bu kuruluşlarda da 1,2’dir (PCBS, 2022). Gazze Şeridi’nde hastanelerin yanı sıra poliklinikler, tıp merkezleri ve temel tıbbi hizmetlerin sağlanmasına katkıda bulunan hayır derneklerinden de söz edilebilir.Ekim 2023 ile birlikte İsrail, Gazze’ye yönelik saldırılarında sağlık kuruluşlarını doğrudan hedef almıştır. Binlerce hasta, yüzlerce sivil ve sağlık personelinin bulunduğu sağlık tesislerini vurmuştur. İsrail’in Gazze’deki hastanelere yönelen yoğun bombardımanı, tıbbi ve insani yardımlara yönelik tam ablukası nedeniyle sağlık sistemini tamamen çökertme noktasına getirmiştir. Hastaneler elektrik, su, ilaç ve yakıtın tükenmesi nedeniyle hizmet dışı kalmıştır【2】 (The New Arab, 2023). Doktorlar mum ışığında çalışmak zorunda kalmış, hastalar anestezi verilemeden ameliyat edilmiştir【3】. Prematüre bebekler kuvözlerde hayatını kaybederken, bebek bedenlerinin gömülmesine bile izin verilmemesi ailelerin yeni acılar yaşamasına sebep olmuştur. Gazze’nin güneyinde ayakta kalan küçük kapasiteli az sayıdaki sağlık kuruluşu hayati ameliyatları sürdürmek ve bakım sağlamak için yetersiz tıbbi malzemeyle mücadele etmeye devam etmektedir (Karyağdı Duran, 2023).Ekim 2023‘ten bu yana İsrail, sağlık kuruluşlarını ve sağlık çalışanlarını stratejik bir hedef olarak belirlemiş【4】, sağlık sistemine yönelik sistematik saldırılar düzenlemiştir. Batılı emperyalist güçlerin desteğini alarak uyguladığı soykırımla çoğunluğu kadın ve çocuk olan on binlerce kişiyi katleden İsrail, yüz binlerce kişinin de yaralanmasına neden olmuştur. Bu yaralılar çöken sağlık sistemine rağmen hayatta kalma mücadelesi vermektedir.

Gazze Sağlık Sistemi

Gazze’de sağlık hizmetleri hükümet, uluslararası organizasyonlar, sivil toplum organizasyonları ya da özel sektör eliyle yürütülmektedir. Bunlar Sağlık Bakanlığı’na, BM Yakın Doğudaki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansına (UNRWA), sivil toplum kuruluşlarına ya da özel sektöre bağlı sağlık kuruluşlar olarak sınıflandırlabilir (Alameddin, 2019: 22-30). Hamas’ın kontrolünün sağlandığı 2007 yılına kadar Gazze’de Filistin Ulusal Yönetimi’nin sağlık politikaları geçerliydi. Bu tarihten sonra Filistin Ulusal Yönetimi Gazze’yi fiilen denetlememekte ama sağlık hizmetlerine kısmen mali destek sağlamaktadır (Casebook, 2024).


2022 yılı Filistin Merkez İstatistik Bürosu verilerine göre, Gazze’de toplam 35 hastane bulunmaktadır. Şifa, Türk-Filistin Dostluk, Ehli, Avrupa, Nasr Çocuk, Endonezya, Aksa Şehitleri, Avde, Kudus, Kemal Advan, Rantisi, Şehit Muhammed ed-Durra, Ebu Yusuf en-Neccar ve Kuveyt hastaneleri【1】 burada bulunan en önemli hastaneler olarak sayılabilir (Independent Türkçe, 2023). 13’ü Sağlık Bakanlığı veya Filistin Kızılayı’na, kalanlar ise diğer organizasyonlara ya da özel sektöre bağlı olarak hizmet veren bu hastanelerde bin hastaya düşen yatak sayısı 1,3’tür. Ayrıca birinci basamak sağlık hizmeti veren 159 sağlık kuruluşu vardır ve oran bu kuruluşlarda da 1,2’dir (PCBS, 2022). Gazze Şeridi’nde hastanelerin yanı sıra poliklinikler, tıp merkezleri ve temel tıbbi hizmetlerin sağlanmasına katkıda bulunan hayır derneklerinden de söz edilebilir.


Ekim 2023 ile birlikte İsrail, Gazze’ye yönelik saldırılarında sağlık kuruluşlarını doğrudan hedef almıştır. Binlerce hasta, yüzlerce sivil ve sağlık personelinin bulunduğu sağlık tesislerini vurmuştur. İsrail’in Gazze’deki hastanelere yönelen yoğun bombardımanı, tıbbi ve insani yardımlara yönelik tam ablukası nedeniyle sağlık sistemini tamamen çökertme noktasına getirmiştir. Hastaneler elektrik, su, ilaç ve yakıtın tükenmesi nedeniyle hizmet dışı kalmıştır【2】 (The New Arab, 2023). Doktorlar mum ışığında çalışmak zorunda kalmış, hastalar anestezi verilemeden ameliyat edilmiştir【3】. Prematüre bebekler kuvözlerde hayatını kaybederken, bebek bedenlerinin gömülmesine bile izin verilmemesi ailelerin yeni acılar yaşamasına sebep olmuştur. Gazze’nin güneyinde ayakta kalan küçük kapasiteli az sayıdaki sağlık kuruluşu hayati ameliyatları sürdürmek ve bakım sağlamak için yetersiz tıbbi malzemeyle mücadele etmeye devam etmektedir (Karyağdı Duran, 2023).


Ekim 2023‘ten bu yana İsrail, sağlık kuruluşlarını ve sağlık çalışanlarını stratejik bir hedef olarak belirlemiş【4】, sağlık sistemine yönelik sistematik saldırılar düzenlemiştir. Batılı emperyalist güçlerin desteğini alarak uyguladığı soykırımla çoğunluğu kadın ve çocuk olan on binlerce kişiyi katleden İsrail, yüz binlerce kişinin de yaralanmasına neden olmuştur. Bu yaralılar çöken sağlık sistemine rağmen hayatta kalma mücadelesi vermektedir.

Kaynakça

Alameddine, Mohamed; Fouad, M Fouad; Diaconu, Karin; Jamal, Zeina; Lough, G. Witter, Sophie & Ager, Alastair (2019). ‘’Resilience Capacities of Health Systems: Accommodating the needs of Palestinian Refugees from Syria’’. Social Science & Medicine, 220, 22-30.

Casebook (2024). Gaza: Health Situation in the Gaza Strip. Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://casebook.icrc.org/case-study/gaza-health-situation-gaza-strip.

Independent Türkçe (2023). Gazze Savaşının Kalbinde Yer Alan Şifa Hastanesi Hakkında Ne Biliyoruz? Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://www.indyturk.com/node/673896/d%C3%BCnya/gazze-sava%-C5%9F%C4%B1n%C4%B1n-kalbinde-yer-alan-%C5%9Fifa-hastanesi-hakk%C4%B1nda-ne-biliyoruz.

Karyağdı Duran, Zeynep Hilal (2023). “İsrail Saldırıları Nedeniyle Gazze’de 16 Hastane ve 34 Sağlık Merkezi Hizmet Dışı Kaldı”. Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israil-saldirilari-nedeniyle-gazzede-16-hastane-ve-34-saglik-merkezi-hizmet-disi-kaldi/3047518.

PCBS (2022). Primary and Secondary Health Care Indicators 2010-2022. Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://www.pcbs.gov.ps/Portals/_Rainbow/Documents/healthTS2010_2022_06e.html.

The New Arab (2023). HRW ‘Gravely Concerned’ for Civilians at Gaza’s al-Shifa Hospital Following Israeli Strikes. Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://www.newarab.com/news/gaza-hrw-gravely-concerned-shifa-hospital-civilians.

Dipnotlar

  • [1]

    Bkz. el-Ehli Hastanesi ; el-Rantîsî Hastanesi ; Kemal Advan Hastanesi; Şifa Hastanesi; Türk-Filistin Dostluk Hastanesi

  • [2]

    Ayrıca bkz. Tıbbi Soykırım

  • [3]

    Bkz. Anestesisiz Ameliyat

  • [4]

    Bkz. Gazze’deki Şehit Sağlık Çalışanları

Atıf İçin

apaÜnal, K. (2026). Gazze Sağlık Sistemi. H. Y. Başdemir & M. Uçar (Ed.), Filistin Sözlüğü. (ss. 606-608) Anadolu Ajansı - AA Kitap.
isnadÜnal, Kübranur. “Gazze Sağlık Sistemi”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 606-608. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.

Filistin Sözlüğü AA Kitap ve Filistin Akademik Düşünce Platformu tarafından hazırlanmıştır.

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Gazze Sağlık Sistemi" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle
KÜRE'ye Sor