Ana YazarMetin UÇAR13 Temmuz 2026 13:49

ORCID ID

0000-0001-8816-4090

Otoriter aktörler, toplumu tahakküm altına alma girişimlerinde zamanın sunduğu çeşitli araçları kullanmaktadır. Günümüzde ise teknolojinin sunduğu fırsatlarla dijital platform sahipleriyle kurdukları stratejik suç ortaklıkları göze çarpmaktadır. Böylece gerçekleştirdikleri katliamların, savaş suçlarının ve insan hakları ihlallerinin üstünü örtebileceklerini düşünmektedirler. Ancak dijital alan, suç ortaklarının hesap edemediği bir çıktıyı sunmakta, uzak mesafelerdeki vicdan sahibi sivilleri bir araya getirmekte ve etkili bir aktivizm ortaya çıkarabilmektedir. Farklı ifade biçimleriyle ortaya çıkan çağdaş aktivizm örneklerinden biri de insan hakları ihlali ve katliamları gerçekleştiren veya destekleyen liderler için kullanılan lakaplar ve bunların hashtag aracılığıyla yaygınlaştırılmasıdır. Ekim 2023 itibarıyla dünya çapında ilgi gören lakap ve hashtagler arasında ABD Başkanı Joe Biden ile alakalı olan “Genocide Joe”/#GenocideJoe da yer almıştır. Benzer bir lakap/hashtag de aynı gerekçelerle Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen için (Frau Genocide/#FrauGenocide) kullanılmıştır.Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de yaşanan soykırıma rağmen İsrail’e her türlü desteği veren hükümetler arasında, daha önceki İsrail politikalarını da her zaman destekleyen ABD yine başı çekmiştir【1】. ABD’nin BM Güvenlik Konseyi’nde Gazze’de ateşkes konusunda yapılan oylamalar karşısındaki tutumu, İsrail yanlısı diplomatik girişimleri, İsrail’e maddi yardım ve silah sağlaması ya da gelişmiş savaş gemileriyle destek göndermesi ABD’nin öne çıkmasını sağladı (bkz. Arslan, 2024; BBC, 2023). Üstelik soykırımdan doğrudan sorumlu tutulan Benjamin Netanyahu, ABD Meclisi’nde dakikalarca, sık sık sözleri kesilerek ayakta alkışlandı. On binlerce masum çocuğu ve kadını katleden İsrail’in lideri olarak konuşan Netanyahu, hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat meclis üyelerine şükranlarını sundu. Ayrıca, “Başkan Biden ile 40 yıldır tanışıyoruz ve kendisine, yarım asırdır İsrail’in dostu olduğu ve kendi ifadeleriyle İrlanda asıllı bir ABD’li siyonist olmaktan gurur duyduğu için kendisine teşekkür etmek istiyorum” demeyi de ihmal etmedi (NTV, 2024). Netanyahu’nun bu sözleri, Biden’ın İsrail yanlısı tutumunun güncel siyaseti aşan bir yönüne de işaret etti.Gerçekten de Biden’ın İsrail yanlılığı, Netanyahu ile tanışmasından çok daha öncesine dayanmaktadır. Çocukluğunda, babasının siyonizme destek veren görüşlerinden etkilenerek şekillenen bu tutum, 36 yıl süren senatörlük ve 8 yıl süren başkan yardımcılığı döneminde de devam etmiştir. Joe Biden birçok defa “Hristiyan siyonist” olduğunu söyleme gereği duymuştur. Üstelik onun siyonizmi sadece sözde kalmamış, hayatı boyunca üstlendiği görevlerde fiiliyata da dökülmüştür. Seçim kampanyalarında İsrail yanlısı gruplardan【2】 aldığı milyonlarca dolar bağış düşünüldüğünde, siyonistlerin de Biden’a özel bir önem verdiği anlaşılmaktadır (Spetalnick vd., 2024). Dolayısıyla, Ekim 2023 ile yaşanan soykırım karşısında Biden’ın tutumu insanları şaşırtmamış; bununla birlikte onun soykırıma ortak olduğu da sıklıkla dile getirilmiştir.ABD’de yapılan Filistin yanlısı gösteriler, başta üniversite öğrencileri ve siyonizm karşıtı Yahudiler【3】 olmak üzere geniş kitleleri sokağa çekmeyi başarmıştır. Gösterilerde, İsrail’in yanı sıra soykırımdaki rolü dolayısıyla Başkan Joe Biden da eleştirilerin hedefi olmuştur. Bu gösteriler esnasında protestocuların dövizlerinde ve sloganlarında “Genocide Joe” mesajı sıklıkla göze çarpmıştır. Sosyal medya paylaşımlarında da #genocidejoe etiketi çokça kullanılmıştır. Aslında Nazia Kazi’nin belirttiği gibi, onlarca yıldır hangi partiden olursa olsun tüm Amerikan başkanları uluslararası hukuku çiğneyen İsrail’e karşı çok cömert davranmış ve onun yolunu olabildiğince açık tutmuşlardır. Örneğin son dönem ABD başkanlarından Barack Obama ve Donald Trump’ın【4】 da İsrail’in işlediği suçlara ortak oldukları ve/veya göz yumdukları ortadadır【5】. Bu çerçevede daha gerilere gidip, Mico Paled’in dediği gibi “Camp David barış görüşmelerinde yalan beyanda bulunarak” Filistin tarafını zor durumda bırakan Bill Clinton (Peled, 2022: 146- 147) ya da İsrail’e her türlü desteği politikasının merkezine alan George W. Bush (Ataman, 2006: 414) da zikredilebilir.Tüm bu anlatılanların sonucunda Biden döneminde de ABD, işlediği savaş suçlarına ve uluslararası hukuka aykırı eylemlerine rağmen İsrail’i desteklemeye devam etmiştir. Ancak Ekim 2023’te İsrail’in soykırımı dünya kamuoyunun önünde adeta canlı yayınlarda gerçekleşmeye başlamış; bu da ABD kamuoyu başta olmak üzere dünya halklarından ciddi tepki almıştır. Tüm dünyaya yayılan Filistin yanlısı protestolara ve boykot eylemlerine rağmen Biden yönetimi uyguladığı siyasete devam etmiştir. Hatta İsrail’in yalanlarını Biden da dile getirmiş (U.S. Mission Argentina, 2023) -sonradan kendisi de bunlardan bazılarının yalan olduğunu görse de- (bkz. Sarkar, 2023) ve İsrail propagandasına doğrudan alet olmuştur (Dağ, 2024). Bu nedenle “Genocide Joe” tabiri kısa süre içinde yaygınlık kazanmış, bir ABD başkanı daha yaptığı kötülüklerle tarihteki yerini almıştır.