Şahindere Şehitliği

Şahindere Şehitliği, Çanakkale Savaşı'nın güney cephesinde hayatını kaybeden askerlerin anısını yaşatmak amacıyla kurulan, Çanakkale ili Eceabat ilçesinde yer alan bir şehitlik ve anıt mezardır.^【1】

Şahindere Şehitliği, Marmara Bölgesi'nde Çanakkale iline bağlı Eceabat ilçesi sınırlarında bulunan tarihi bir anıt mezar ve şehitliktir. Kültürel dönem olarak Cumhuriyet dönemine ait olan ve 20. yüzyılda inşa edilen şehitlik, günümüzde fiziki olarak erişilebilir ve ziyarete açık durumdadır.^【2】

Şehitlik, tarihi Gelibolu Yarımadası üzerinde, Soğanlıdere mevkisi geçildikten sonra yolun sol tarafında, Çınarlıdere'nin hemen üst kısmında konumlanmaktadır. Bölge, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı'nın idari yetki ve koruma alanı içerisinde bulunmaktadır.^【3】

Şahindere Şüheda Kabristanı, Çanakkale Savaşı'nın güney hattını oluşturan Seddülbahir Cephesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Savaş süresince bölgede su kaynaklarının bulunması, gölgelik ağaçların yer alması, sakin ve korunaklı bir topoğrafyaya sahip olması nedeniyle, cephe gerisindeki büyük sargı yerlerinden biri bu mevkide kurulmuştur.^【4】

Özellikle Nisan, Haziran ve Temmuz aylarında yoğunluğu ve şiddeti artış gösteren Seddülbahir, Kerevizdere ve Kirte Muharebeleri esnasında yaralanarak veya doğrudan cephede şehit düşen askerlerin bir kısmı bu alana defnedilmiştir. 5 Temmuz 1915 tarihinden sonra gerçekleşen muharebelerde, Türk savunmasının sol kanat birliklerinde görev yapan ve yaşamını yitiren askerlerin önemli bir bölümü bu kabristanda yatmaktadır.^【5】

Şahindere Şehitliği, savaş alanındaki asıl konumları kesin olarak tespit edilebilen gerçek şüheda kabristanlarından biri olma özelliğine sahiptir.^【6】

Şehitlik bünyesinde kimliği ve isimleri tespit edilebilen yaklaşık 2.000 şehit defnedilmiş durumdadır. Yapılan tespit çalışmalarına göre, Şahindere Şehitliği'nde yatan askerlerin Çanakkale Savaşı sırasında bağlı bulunduğu tümenler ve piyade alayları şu şekildedir:

• 1'inci Tümen: 70, 71 ve 124'üncü Piyade Alayları
• 2'nci Tümen: 31, 32 ve 39'uncu Piyade Alayları
• 5'inci Tümen: 13 ve 15'inci Piyade Alayları
• 6'ncı Tümen: 16'ncı Piyade Alayı
• 7'nci Tümen: 19, 20 ve 21'inci Piyade Alayları
• 10'uncu Tümen: 29 ve 30'uncu Piyade Alayları
• 11'inci Tümen: 126 ve 127'nci Piyade Alayları^【7】

^{Şahindere Şehitliği} (Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı)

Şahindere Şehitliği, tasarım ve mimari üslup özellikleri bakımından bölgedeki Soğanlıdere Şehitliği ile büyük oranda benzerlik göstermektedir. Şehitlik alanında dikey olarak yükselen, ay ve ortasındaki yıldız üzerinde konumlandırılmış üçgen konik bir anıt yer almaktadır. Bu konik anıt tasarımı, şehit düşen askerlerin göğe yükselişini sembolik olarak temsil etmektedir.^【8】

Ziyaret alanında yere konumlandırılmış 132 adet kabalak taşı (asker başlığı formu verilmiş sembolik mezar taşları) bulunmaktadır. Bu sembolik mezar taşları bölümünün hemen üst kısmında yer alan gerçek toplu mezar (şüheda kabristanı) alanı ise sınırları çevrilerek koruma altına alınmış ve işaretlenmiştir.^【9】

Şehitlik alanı, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2005 yılında kapsamlı bir çevre düzenlemesi ve restorasyon çalışmasından geçirilerek bugünkü görünümüne kavuşturulmuştur.^【10】