Birecik patlıcanı, Şanlıurfa'nın Birecik ilçesinde, özellikle Fırat Nehri kenarındaki tarım arazilerinde yetiştirilen, morfolojik ve tat özellikleri ile Türkiye'de yetişen diğer yerli patlıcan çeşitlerinden ayrılan, meyve eti beyazımsı, çok az çekirdekli ve yumuşak etli bir patlıcan çeşididir.
Ürün Profili ve Coğrafi İşaret Türü
Birecik patlıcanı, işlenmemiş veya işlenmiş meyve ve sebzeler ile mantarlar ürün grubunda yer almaktadır. Birecik patlıcanı, özellikle Mezra Mahallesi başta olmak üzere Fırat Nehri boyunca uzanan tarım arazilerinde yoğun olarak üretilmekte ve yöre halkı için önemli bir gelir kaynağı teşkil etmektedir.
Tescilli Birecik Patlıcanı'nın Hasadı (
Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri
Birecik patlıcanı, homojen bir köy çeşidi haline gelmiştir. Yumuşak etli yapısı nedeniyle özellikle patlıcan kebabı ve diğer patlıcanlı yemeklerde tercih edilir.
- Bitki Özellikleri: Fidede antosiyanin renklenmesi çok az veya hafiftir. Tam gelişmiş bitki dik ve boylu olup, 110-140 cm yüksekliğe ulaşır. Gövde ve dallar hafif tüylü olup, antosiyanin renklenmesi bulunur. Boğum arası uzunluğu 7-10 cm arasında değişir. Yapraklar uzun (25-30 cm), kenar şekli dalgalı, yaprak yüzeyinde kabarcıklanma veya dikenlilik yoktur ve yeşil renklidir. Çiçeği orta büyüklükte ve mor renklidir.
- Meyve Özellikleri: Meyve genellikle silindirik şekildedir. Uzunluğu 25-30 cm, çapı 5-6 cm arasında değişir. Eğrilik ya hiç yoktur ya da çok hafiftir. Meyve kabuğu ticari hasat olumunda düzgün, orta parlaklıkta ve orta mor renktedir. Damarlanma ve dişi çiçek yara izi bulunmaz. Meyve uç şekli sivridir. Kaliks altında antosiyanin renklenmesi ya yoktur ya da hafiftir. Kaliksi büyük ve az dikenlidir. Meyve eti rengi beyazımsı, çekirdeklilik durumu çok azdır. Fizyolojik olumda, yani tohum bağlama döneminde meyve kabuk rengi sarıya döner.
Üretim Metodu
- Fide Yetiştiriciliği: Patlıcan tohumları, Ocak-Şubat aylarında soba ile ısıtılan alçak tüneller altında hazırlanan yastıklara metrekareye 3-5 gram hesabıyla serpme olarak ekilir. Ekimden sonra dikim zamanı olan 4-5 yapraklı döneme kadar sulama, çapalama, gübreleme ve gerekirse ilaçlama yapılarak fideler yetiştirilir.
- Fidelerin Tarlaya Dikimi ve Bitki Yetiştirilmesi: Yastıkta gelişip dikime hazır hale gelen fideler, Nisan veya Mayıs ayının ilk haftalarında hazırlanan tarlaya, sıra üzeri 40-50 cm ve sıra arası 80 cm olacak şekilde dikilir. Bitkiler 20 cm veya 6-8 yapraklı olunca ilk çapa uygulanır. Dikimden sonra sıralar arasına karık sulama şeklinde düzenli olarak haftada bir sulama yapılır. İlk sulama ile birlikte üst gübrelemeye başlanır ve mikro element değerlerine göre gübre uygulaması yapılır.
- Hasat: Ürünün ilk hasadı 25 Temmuz'da başlar ve iklime ve ürünün durumuna göre 7-10 günde bir hasat yapılır. Uygun iklim koşulları sayesinde patlıcan meyvelerinin hasadı Ekim ayı sonuna kadar devam eder. Dekardan toplam 4-6 ton ürün elde edilir.
- Hastalık ve Zararlılarla Mücadele: Hastalık ve zararlılara karşı uygulamalar, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın zirai mücadele uygulama teknik talimatları doğrultusunda, teknik elemanların kontrolünde minimum düzeyde yapılır.
Tescil Süreci ve Detayları
Birecik Patlıcanı'nın coğrafi işaret tescili için tescil belgesinde tescil ettiren bilgisi yer almamakla birlikte, başvuru C2014/008 numara ile 21 Şubat 2014 tarihinde yapılmıştır. Ürün, 19 Haziran 2017 tarihinde tescil edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun Geçici 1. maddesine göre, daha önceki 555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında KHK kapsamında 21 Şubat 2014'ten itibaren korunmaktadır.
Denetleme
Birecik Belediye Başkanlığının koordinatörlüğünde; Birecik Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğünden bir uzman, Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesinden bir uzman, İlçe Sağlık Grup Başkanlığından bir uzman, Birecik Ziraat Odasından bir uzman, Birecik Hal Komisyonunda bulunan bir uzman ile üreticilerden iki uzmanın katılımıyla üst kurul oluşturularak denetleme faaliyetleri yürütülmektedir.
