Çukurova Pamuğu

Çukurova pamuğu; Adana, Mersin ve Osmaniye illerini kapsayan Çukurova Bölgesi’nde, tipik Akdeniz iklim koşullarında yetiştirilen ve yüksek verim ile erkenciliğiyle öne çıkan bir pamuk çeşididir. Yetiştiriciliği 14. yüzyıla uzanan bu ürün, bölgede "Beyaz Altın" olarak anılır ve sertifikalı tohumlarla üretilir. Uzun güneşlenme süresi, 10°C’nin altına düşmeyen kış sıcaklıkları ve yazların yağışsız geçmesi, pamuk lifinin kalitesini ve üretim verimliliğini artırır. Hasat edilen pamuklar çırçırlanarak preslenir, balyalanır ve uygun koşullarda etiketlenip depolanır. Türkiye’de ilk hasat edilen pamuklardan biridir.

Çukurova pamuğu, sertifikalı tohumlarla yetiştirilir. Yüksek verimliliği ve erkenciliği ile tanınır. Bölgedeki pamuk üretimi, tipik Akdeniz ikliminin etkisiyle gelişmiştir. Kışları ılık ve yağışlı, yazları kurak ve sıcak geçen iklim, pamuk tarımı için uygun koşullar sunar. Bu bölgede kış sıcaklıkları 10°C'nin altına düşmez, güneşlenme süresi uzundur ve yaz yağışsız geçer. Bu iklim özellikleri, pamukta koza gelişimi ve lif kalitesini doğrudan etkiler. Çukurova pamuğu, Türkiye’de ilk hasat edilen pamuklardan biri olmasıyla da ayırt edici bir özelliğe sahiptir. Lif rengi ise 31-52 arasında değişen bir renk derecesine sahiptir.

• Toprak Hazırlığı: Eğer önceki bitki yine pamuk ise, “çubuk kesme” işlemiyle toprak işlemeye başlanır. Ardından toprak, 20–30 cm derinliğinde sürülür. İlkbaharda tohum yatağı hazırlığı yapılır; bu süreçte toprağın ısınması ve havalandırılması için diskaro, goble-disk veya kültüvatör kullanılır. Yabancı ot yoğun ise ikinci sürüm uygulanabilir.

• Ekim: Ekim; Mart sonu ile Nisan ortası arasında, 5 cm derinlikteki toprağın sıcaklığı 15°C'ye ulaştığında gerçekleştirilir. Don riskinin geçmesi beklenir.

• Bakım: Tohumlar 7–10 gün içinde çimlenir. Toprakta kaymak tabakası oluşursa yüzey tırmıklanarak bu tabaka kırılır. Yabancı ot mücadelesi el veya traktör çapası ile yapılır. Gübreleme, ekimle birlikte tabana, Haziran–Temmuz aylarında ise toprağın durumuna göre üste yapılır. Sulama 15–20 günlük aralıklarla 4–5 defa gerçekleştirilir. Gelişme süreci boyunca zararlı ve hastalıklara karşı uygun yöntemlerle mücadele edilir.

• Hasat: Kozaların %60–70’inin açmasıyla hasada başlanır. El veya makineli hasat yapılabilir. Hasat zamanı, ekim tarihi, sulama sıklığı ve iklim koşullarına bağlı olarak Ağustos sonu ile Kasım ayı arasında değişir.

• Çırçırlama, Presleme ve Depolama: Hasat edilen pamuk, çırçır-prese tesislerinde işlenerek balyalanır. Etiketlenen pamuk balyaları, uygun koşullarda depolanır.

Çukurova pamuğunun denetimi, Adana Ticaret Borsası koordinasyonunda oluşturulan bir denetim kurulu tarafından yapılır. Bu kurulda; Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, ÇUKOBİRLİK, Çukurova Üniversitesi Pamuk Araştırma ve Uygulama Merkezi, Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Müdürlükleri ile bölgedeki çeşitli ziraat odaları ve ticaret borsalarından uzmanlar yer alır. Denetimler yılda en az bir defa yapılır; şikâyet durumlarında ise anlık denetim uygulanabilir. Denetim kapsamına üretim yeri, çırçırlama ve depolama süreçleri, balyaların renk derecesi ve amblem kullanımı girer. Gerektiğinde analizler, Adana Ticaret Borsası Lif Pamuk Analiz Laboratuvarı’nda veya uygun bir laboratuvarda yapılır.