Havza Atatürk Evi Müzesi

Havza Atatürk Evi Müzesi, Samsun’un Havza ilçesinde bulunan ve 25 Mayıs–13 Haziran 1919 tarihleri arasında Mustafa Kemal Paşa tarafından Millî Mücadele’nin ilk karargâhı olarak kullanılan, aslen Mesudiye Oteli adıyla bilinen yapıdır. 1994 yılında müze hâline getirilmiş, 2001 yılında aslına uygun olarak restore edilerek özel müze statüsünde tescillenmiştir.

^{Havza Atatürk Evi ve Müzesi}(Kültür Portalı)

Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışından altı gün sonra karargâhını Havza’ya taşımış ve çalışmalarını bu binada yürütmüştür. Havza’da bulunduğu süre içerisinde çeşitli heyetleri burada kabul etmiş, Havza Genelgeleri başta olmak üzere yazışmalarını bu yapıdan gerçekleştirmiştir. Yapı, Millî Mücadele sürecinde karargâh olarak kullanılması bakımından önem taşımaktadır.

Cadde üzerinde bulunan yapı kâgir olup zemin kat üzeri iki katlıdır. Birinci katta dört, ikinci katta beş oda bulunmaktadır. Tavan ve tabanı ahşap olan bina kırma çatı ile örtülüdür. Birinci katta kuzeybatı ve kuzeydoğu yönünde bulunan karşılıklı iki oda çalışma odası ve yatak odası olarak düzenlenmiştir.

^{Havza Atatürk Evi ve Müzesi}(Kültür Portalı)

Yapı, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun 12.07.1980 tarih ve A-2371 sayılı kararıyla taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiştir. 1994 yılında müze hâline getirilmiş, 2001 yılında restore edilerek Havza Atatürk Evi Müzesi adıyla özel müze statüsü kazanmıştır.

Osmanlı tapu kayıtlarına göre yapı, Havza eşrafından Hurdazlı İsa Efendi tarafından otel hâline getirilerek işletilmeye başlanmıştır. İsa Efendi, 1917 yılında oteli Maarif Hamamı’nın müsteciri olan Ali Baba’ya devretmiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın Havza’ya geleceği haberinin alınması üzerine dönemin kaymakamı Fahri Bey, Mesudiye Oteli’ni bir aylığına kiralayarak Paşa ve beraberindeki askerî ve sivil memurların kullanımına tahsis etmiştir.

Birinci katta bulunan odalardan biri çalışma odası, diğeri yatak odası olarak kullanılmıştır. Çalışma odasında Mustafa Kemal Paşa kendisini ziyarete gelen heyetleri kabul etmiş ve yazışmalarını yürütmüştür. Yatak odasında ise istirahat etmiştir. Maiyetindeki askerî ve sivil memurların bir bölümü üst kattaki odalara yerleştirilmiş, bir bölümü ise Havza’nın ileri gelenlerine ait konaklarda ağırlanmıştır.

Çalışma odasında telgraf maniplesi ve Türkiye Cumhuriyeti için yaptırılmış ilk cumhurbaşkanlığı forsu sergilenmektedir. Yatak odasında döneme ait karyola, yatak ve diğer eşyalar bulunmaktadır. Birinci kattaki Havza Odası’nda Atatürk’ün el yazısı ve imzasını taşıyan belge, 12 maddelik soru listesi, Millî Mücadele yıllarına ait fotoğraflar ve yazışma örnekleri yer almaktadır. Diğer oda ve salonlarda Millî Mücadele yıllarına ait silahlar, kitaplar, Atatürk’ün kullandığı yemek takımı, yöresel giysiler, mutfak eşyaları ve çeşitli etnografik unsurlar sergilenmektedir. Ayrıca Havza, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara adlarını taşıyan odalarda bu şehirlerle ilgili fotoğraf, belge ve bilgiler yer almaktadır.