Ana YazarVeysel ALADA13 Temmuz 2026 13:51

ORCID ID

0000-0002-1157-6051

Sigorta sektörü, özellikle modern ekonomilerin temel yapı taşlarından biri olarak kabul görmekte olup, iktisadi ve finansal istikrarın sağlanmasında önemli bir role sahiptir. Sigortacılık, bireylerin ve kurumların maruz kaldığı ekonomik riskleri yönetmekte; ulusal tasarrufları, can ve mal varlıklarını koruma işlevi bulunmakta ve kalkınma süreçlerine etkin katkılar sunmaktadır. Bu bağlamda, İsrail‘in baskı ve zulmü altında siyasi ve ekonomik istikrarsızlıklarla mücadele eden Filistin’de sigorta sektörünün önemi daha da anlam kazanmaktadır.Filistin’de sigorta sektörünün gelişimi tarihsel olarak 1994 öncesi ve sonrası olarak iki dönemde değerlendirilebilir. 1994 yılı öncesinde sigortacılık faaliyetleri oldukça sınırlıdır. İlk sigorta şirketi 1944’te Arap Bankası tarafından kurulmuştur. Ancak, 1948’den sonra bu şirket Lübnan’a taşınmış ve faaliyetlerini orada sürdürmüştür. 1967 sonrası işgal döneminde ise, piyasada büyüme gerçekleşemediği için sigortacılık faaliyetleri genellikle İsrailli ve diğer yabancı şirketlerin temsilcilikleri aracılığı ile yürütülmüştür. 1975 yılında Arabia Sigorta Şirketi kurulmuştur. Ancak, sektördeki yapısal sınırlılıklar ve rekabet nedeniyle etkinliği sınırlı kalmıştır. 1987 İntifadası sonrası ise İsrail şirketleri çekilmiş, yerli şirketler ön plana çıkmıştır. 1993 yılında El-Maşrik ve Ulusal Sigorta şirketleri kurulmuş ve sektörel dönüşüm bu tarih itibariyle başlamıştır (Huraini, 2025: 25–26; TII, 2014: 25–26).1994 sonrası dönemde ise Filistin Ulusal Yönetimi, sigorta sektörünün hem yasal hem de kurumsal çerçevesini oluşturmaya başlamıştır. Düzenleme ve denetleme faaliyetleri başlangıçta Filistin Maliye Bakanlığı bünyesinde sürdürülürken, 2004 yılı sonlarına doğru 13 Sayılı Kanun ile Filistin Sermaye Piyasası Kurumunun (PCMA) kurulmasıyla birlikte bu faaliyetlerin takibi ve yetkisi kurumsal bir otorite olarak Sermaye Piyasası Kurumuna devredilmiştir (PCMA, 2004). 2005 yılında ise önemli bir düzenleme daha yapılmış ve 20 Sayılı Sigorta Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu kanun ile sektörde yeniden yapılanmanın önü açılmıştır. PCMA, Sigorta Genel Müdürlüğü aracılığıyla; mevzuat hazırlama, politika geliştirme ve sigorta bilincini yayma gibi görevleri üstlenmiştir. Böylece Kurum, sektörün yatırım potansiyelini artırmaya ve ekonomik büyümeye pozitif katkı sunmaya devam etmektedir (PCMA, 2004; PCMA & PMA, 2016: 3).Bununla birlikte, ulusal ekonominin kamu yararını gözeten ve kâr amacı gütmeyen, 90’lı yılların sonlarından beri faaliyette olan ve Sigorta Kanunu’nun 15. Bölümünün 131. Maddesi kapsamında yasal öneme haiz olan Filistin Sigorta Şirketleri Federasyonu (PIF) Filistin’de faaliyet gösteren tüm sigorta şirketlerinin tek temsilcisidir (PIF, 2025a).Hâlihazırda Filistin’de yer alan yerli ve yabancı sigorta şirketi【1】 sayısı 2025 yılı itibarıyla toplam 12 iken bunların 8 tanesi tüm sigorta branşlarında (araç, denizcilik/havacılık/nakliyat, yangın/hırsızlık, genel kazalar ve medeni sorumluluk, sağlık ve hayat sigortası, diğer branşlar) hizmet vermektedir. Ülkede, sigortacılık sektörünü oluşturan yapı taşları incelendiğinde 2025 yılı itibarıyla; 189 adet sigorta şubesi, 246 acente, 23 adet sigorta broker/aracısı ve 3 adet de reasürans broker/aracısı bulunmakta olup, sektörde 1774 kişi aktif olarak çalışmaktadır (PCMA, 2025b; T.C. Ticaret Bakanlığı, 2025: 11). Ülkede kurulu herhangi bir reasürans şirketi ise bulunmamaktadır.Filistin sigorta sektörüne ilişkin öne çıkan göstergeler, 2024 yılı itibarıyla sektörün genel durumu hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. Filistin Sermaye Piyasası Otoritesi verilerine göre, sektörün toplam brüt prim üretimi 383,56 milyon dolar olarak gerçekleşmişken, aynı dönemde net ödenen tazminat tutarı 259,9 milyon dolar düzeyinde olmuştur. Bu rakam sektörün risk üstlenme kapasitesini ve tazminat ödeme gücünü göstermektedir. Yüzde 3,51 oranı ile sigorta penetrasyonu sınırlı bir yaygınlık göstermekte olup, sektörün milli gelirdeki payının görece düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Genel olarak veriler Filistin sigorta sektörünün büyüme ve derinleşme sürecinde olduğunu göstermektedir (PCMA, 2025b).Filistin’de sigorta sektörü, ülkenin siyasi bağımsızlık mücadelesi ve ekonomik kalkınmasında stratejik bir role sahiptir. İsrail’in uyguladığı gaspçı sömürgecilik politikaları nedeniyle yaşanan derin kesintiler ve maruz kalınan baskı nedeniyle sektörün büyümesi engellenmektedir. Filistin’in bağımsızlığı ve istikrarlı yönetimi; ulusal tasarrufları mobilize eden, yatırımları ve bireysel varlıkları güvence altına alan, güçlü ve kapsayıcı bir sigorta sektörünün geliştirilmesiyle doğrudan bağlantılı olacaktır. Bu nedenle yalnızca ekonomik bir politika tercihi değil aynı zamanda ulusal bir dayanıklılık ve öz yeterlilik projesi olarak sigortacılık sektörünün de Siyonist baskılardan kurtarılması gereklidir.