Üsteğmen Nazif Çakmak Anıtı

Üsteğmen Nazif Çakmak Anıtı, Mareşal Fevzi Çakmak’ın kardeşi Üsteğmen Nazif Çakmak adına inşa edilmiş anıt mezardır.^【1】

Anıt, Gelibolu Yarımadası'nda, Conkbayırı bölgesindeki Atatürk Zafer Anıtı’nın hemen ön tarafında konumlanmaktadır. Etrafı taş duvarlarla çevrili olan bu şehitlik alanı, içinde bir anıt ve ağaçlık bir saha barındırmaktadır. Söz konusu alan, doğrudan Üsteğmen Nazif Çakmak’ın adıyla anılmaktadır.^【2】

8 Ağustos 1915 tarihinde, Conkbayırı bölgesinde gerçekleştirilen bir muharebede, komuta ettiği bölüğün önünde düşman siperlerine yönelik düzenlenen süngü hücumu esnasında şehit olmuştur. Şehit düştüğü bu nokta, bugün mezarının ve anıtının bulunduğu yerdir.^【3】

Anıtın üzerinde yer alan mermer kitabede şu ifadeler kayıtlıdır: “Mareşal Fevzi Çakmak'ın kardeşi Üsteğmen Nazif Çakmak burada bölüğünün önünde süngü hücumu ile düşman siperlerine atıldığı sırada şehit olmuştur. 8 Ağustos 1915”. Anıtın ilk yapılış tarihine dair resmi ve kesin bir kayıt bulunmamaktadır.^【4】

Üsteğmen Nazif Çakmak Anıtı, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından 2015 yılında kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçirilmiştir. Restorasyon ve inceleme çalışmaları öncesinde, anıtın mezar taşında şehadet tarihi hatalı olarak "26 Temmuz" şeklinde yer almaktaydı.

Yapılan tarihi araştırmalar sonucunda bu tarihin yanlış olduğu saptanmış ve 8 Ağustos 1915 olarak düzeltilmesi gerektiği raporlanmıştır. Bölgedeki anıtlarda tespit edilen 28 temel tarihi yanılgıdan biri olan bu tarih hatası, askeri uzmanlar ve akademisyenlerin çalışmalarıyla düzeltilmiştir.^【5】