Ana YazarAyşegül AYDEMİR13 Temmuz 2026 13:49

ORCID ID

0000-0003-2343-5683

Gazze Şeridi, Akdeniz açıklarında keşfedilen doğal gaz rezervleriyle enerji potansiyeline sahip bir bölgedir. 1999 yılında British Gas (şu anki adıyla Shell) tarafından keşfedilen Gazze Marine sahası, Gazze kıyılarının yaklaşık 30 kilometre açığında bulunmaktadır. Bu sahada tahmini olarak 38 milyar metreküp doğal gaz rezervi olduğu belirtilmektedir. Gazze Marine sahası, “Gaza Marine I” ve “Gaza Marine II” olarak bilinen iki ana rezerv alanından oluşmaktadır. Uzmanlar, bu rezervlerin Filistin’in yaklaşık 15 yıllık enerji ihtiyacını karşılayabileceğini ve aynı zamanda gazın ihracatıyla ekonomik gelir elde edilebileceğini öngörmektedir (Yıldız, 2023; Dijital Hafıza Filistin, t.y.). Ancak, bu potansiyel kaynaklar henüz aktif olarak kullanılamamaktadır.İsrail’in Filistin’e karşı saldırgan tutumu【1】, Gazze Marine sahasının işletilmesini engelleyen başlıca faktördür. Siyonist rejimin Gazze Şeridi’ni ablukaya alması bölgedeki doğal gazın çıkarılmasını ve uluslararası pazarlara ulaştırılmasını zorlaştırmaktadır (Temizer, 2024). 1995 Oslo Anlaşmaları, Filistin Yönetimi’ne kendi deniz yetki alanlarında egemenlik hakkı tanısa da İsrail, Gazze Marine sahasındaki gelişmeleri sürekli olarak durdurmaktadır. 2006’da Hamas’ın Gazze’deki seçimleri kazanmasının ardından【2】 İsrail, bölgeye deniz ablukası uygulamış ve doğal gaz sahasındaki faaliyetleri durdurmuştur. 2016’da Royal Dutch Shell’in projeden çekilmesi ve 2018’de Filistin Yönetimi’nin yeni yatırımcı arayışı kaynakların kullanımını daha da zorlaştırmıştır. 2022’de Rusya-Ukrayna savaşı ve enerji krizleri, Gazze Marine sahasına yönelik ilgiyi artırmış; İsrail ve Filistin Yönetimi arasında görüşmeler yapılmış, uluslararası baskılar sonucu İsrail sahada gelişim için ön onay vermiştir. Ancak bu süreçte, İsrail’in keyfi tutumu belirleyici olmaktadır. Ekim 2023 ile İsrail, Gazze’deki kaynakların kontrolünü elinde tutmak amacıyla hem işgali hem de Doğu Akdeniz’deki doğal gaz arama faaliyetlerini genişletmektedir. Böylece, Gazze halkı uluslararası hukuka rağmen doğal kaynaklarından mahrum bırakılmakta ve bölgedeki enerji fırsatları İsrail tarafından tek taraflı olarak değerlendirilmektedir (Piette, 2023).İsrail, Gazze açıklarındaki bazı deniz alanlarında doğal gaz arama faaliyetleri için uluslararası şirketlere lisanslar vermiştir. Bu durum, Filistinli yetkililer ve insan hakları örgütleri tarafından uluslararası hukukun ihlali olarak değerlendirilmektedir. Özellikle Gazze kıyılarına bitişik; G, E ve H bölgeleri üzerindeki arama ruhsatları tartışmalara neden olmuştur (Temizer, 2024). Gazze’deki doğal gaz rezervleri bölgenin ekonomik kalkınması ve enerji bağımsızlığı için büyük bir fırsat sunmaktadır. Doğal gazın çıkarılması ve satılması Filistin ekonomisine önemli bir gelir kaynağı sağlayabilir ve enerji ihtiyacının yerel kaynaklardan karşılanmasına katkıda bulunabilir. Ancak, mevcut İsrail saldırganlığı【3】 nedeniyle bu potansiyel henüz hayata geçirilememektedir (Yıldız, 2023; Abu Aisha & Gülay, 2022).İsrail’in açtığı doğal gaz ihaleleri, Filistin’in hakkı olan deniz alanlarının fiili ve hukuki ilhakı anlamına gelmektedir【4】. İsrail’deki Arap azınlık haklarının yasal savunucuları (Adalah) da İsrail’in uluslararası hukuku yok sayarak keyfi uygulamalara gittiğini ve işgal altındaki doğal kaynakları hukuka aykırı şekilde kullandığını belirtmektedir. Gazze kıyısındaki G Bölgesi’nin yüzde 62’si Filistin sınırları içinde yer almasına rağmen, İsrail’in bu alanda ve diğer bölgelerde altı şirkete doğal gaz arama lisansı vermiş olması uluslararası insancıl hukuk ve deniz hukukuna açıkça aykırıdır (Middle East Monitor, 2024).Okuma ÖnerileriEsenyel, İsmet (2023). “Diyalog Gazetesi. Esas Mesele Gazze Denizindeki Doğal Gaz Zenginliği”. Diyalog Gazetesi. Erişim Tarihi: 26.01.2025, https://www.diyaloggazetesi.com/kibris/esas-mesele-gazze-denizindeki-dogal-gaz-zenginligi-h103347.html.Mousavian, Seyed Hossein (2023). “Israel-Palestine War: Israel Wants to Seize Gaza’s Multibillion Dollar Gas Field”. Middle East Eye. Erişim Tarihi: 25.01.2025, https://www.middleeasteye.net/opinion/israel-palestine-war-geopolitics-gaza-multibillion-dollar-gas-field.Ramadan, Tareq (2014). “The Politics of Energy and the Destabilization of Palestine”. Informed Comment. Erişim Tarihi 28.01.2025, https://www.juancole.com/2014/08/politics-destabilization-palestine.html.Semin, Ali (2023). “7 Ekim’den Sonra Doğu Akdeniz’de Ne Değişti?”. AA. Erişim Tarihi: 25.01.2025, https://www.aa.com.tr/tr/analiz/gorus-7-ekimden-sonra-dogu-akdenizde-ne-degisti/3089682.UNCTAD (2019). The Unrealized Potential of Palestinian Oil and Gas Reserves. Erişim Tarihi: 25.01.2025, https://unctad.org/news/unrealized-potential-palestinian-oil-and-gas-reserves.